ABD’de Orman Servisi, on yıllardır kamu arazilerini yangın riskini azaltmak amacıyla yönetiyor. Bu süreçte, yerli toplulukların yüzyıllardır uyguladığı kontrollü yakma ve yakıt azaltma yöntemlerine başvuruluyor. Bilim insanları, bu uygulamanın ekolojik faydalarını uzun süredir desteklese de artık ekonomik bir avantajı olduğunu da ortaya koyuyor.
Bugün Science dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, Orman Servisi’nin yangın önleyici tedbirlerine her dolar harcama, 3,73 dolarlık zararı engelliyor. Çalışmanın baş yazarı ve Kaliforniya Üniversitesi, Davis’te ekonomist olan Frederik Strabo, “Birçok kişi bu yöntemin ekonomik faydalarının olabileceğini öne sürmüştü, ancak bu konu yeterince araştırılmamıştı” dedi.
Yöntemin Etkisi: Daha Az Yangın, Daha Az Zarar
Araştırmacılar, 2017 ile 2023 yılları arasında 11 Batı eyaletinde, Orman Servisi’nin yakıt yükünü azalttığı 285 yangın bölgesini inceledi. Uygulanan tedbirlerin ortalama olarak toplam yanmış alanı %36, orta ve yüksek şiddette yanmış alanları ise %26 oranında azalttığı tespit edildi. Ardından, bu azalmanın ekonomik faydaları modellenerek hesaplandı.
Çalışma, yakıt tedbirlerinin yangın dumanından kaynaklanan sağlık ve iş gücü kaybında 1,39 milyar dolar, yapısal hasarlarda 895 milyon dolar ve karbondioksit emisyonlarında 503 milyon dolarlık zararı önlediğini ortaya koydu. Bu da her dolar harcama için ortalama 3,73 dolarlık bir tasarruf anlamına geliyor.
Büyük Tedbirler Daha Etkili
Araştırmada, 2.400 akreden büyük tedbirlerin en maliyet etkin yöntemler olduğu belirlendi. Strabo, “Bu rakam önemli, ancak en kötü yangınların maliyeti yüz milyarlarca doları bulabiliyor” diyerek, tasarrufun aslında çok daha büyük olabileceğini vurguladı. Örneğin, araştırma, milyarlarca dolarlık outdoor rekreasyon endüstrisinin sağladığı faydaları hesaba katmadı.
“Sadece belirli bir fayda grubunu ele alıyoruz. Aslında çok daha geniş bir etki söz konusu.” — Frederik Strabo, araştırmanın baş yazarı
Uzmanlardan Olumlu Tepkiler
Çalışmayı değerlendirenler arasında yer alan, koruma odaklı sivil toplum kuruluşu Tall Timbers’in yangın araştırmaları direktörü Morgan Varner, bu çalışmayı “yakıt tedbirleri araştırmaları için eksik olan bağlantı” olarak nitelendirdi. Varner, “Bu tür veriler, karar vericiler için son derece değerli” dedi.
Eski bir Orman Servisi araştırmacısı olan David Calkin de analizi övdü, ancak tedbirlerin parasal değerinin belirlenmesine dair bazı endişelerini dile getirdi. Calkin, “Yakıt yönetiminin birçok değeri piyasa dışında kalıyor. Örneğin, ekolojik faydalar veya rekreasyon erişimi kolayca ölçülemiyor” dedi. “Yakıt yönetiminin önemini azaltmaya çalışmıyorum, ancak bu değerlerin parasallaştırılması oldukça belirsiz.”
Calkin, kamu arazilerindeki tedbirlerin parasal değerinin belirlenmesinin zorluklarına dikkat çekerek, “Bu konuda para birimiyle ifade etmek, değeri eksik göstermek anlamına gelebilir” uyarısında bulundu.