Yapay Zekânın Adalet Sistemindeki Etkisi
ABD federal mahkemelerinde, avukat olmadan kendini temsil edenlerin sayısı, yapay zekâ araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte önemli ölçüde arttı. "Access to Justice in the Age of AI: Evidence from U.S. Federal Courts" başlıklı ve henüz hakem denetiminden geçmemiş araştırma makalesine göre, insanlar artık avukat olmadan da yasal süreçleri yönetebiliyor.
Araştırmanın Temel Bulguları
Makalenin yazarları Anand Shah ve Joshua Levy, yapay zekâ araçlarının kullanımının artmasıyla birlikte, kendini temsil edenlerin sayısındaki yükselişin mahkeme sistemine yeni bir yük getirdiğini belirtiyor. Araştırma, 2005-2026 yılları arasında 4,5 milyondan fazla sivil dava kaydını ve 46 milyonu aşkın dava dosyasını inceledi.
2022 yılına kadar kendini temsil edenlerin oranı %11 civarında sabit kalırken, büyük dil modellerinin (LLM) yaygınlaşmasıyla birlikte bu oran 2025'te %16,8'e yükseldi. Araştırmacılar, bu artışın yapay zekâ araçlarının kullanımından kaynaklandığını ancak bireysel davaların doğrudan yapay zekâya bağlanamayacağını vurguluyor.
Yapay Zekânın Rolü
Makalede, yapay zekâ araçlarının yaygınlaşmasının, insanların avukat olmadan da yasal süreçleri yönetmesini kolaylaştırdığına dikkat çekiliyor. Örneğin, bir dava dilekçesi hazırlamak, ilgili yasaları belirlemek ve prosedürleri takip etmek artık yapay zekâ yardımıyla mümkün hale geldi. Özellikle Mart 2023'te piyasaya sürülen GPT-4'ün ardından, insanlar internet bağlantısı olan herhangi bir cihazla yasal belgeler oluşturabiliyor.
Araştırmacılar, 2019-2026 yılları arasında rastgele seçilen 1.600 dava dilekçesini inceledi ve yapay zekâ tespit yazılımı Pangram kullanarak, yapay zekâ kullanımının 2026 yılında %18'in üzerine çıktığını belirledi. Bu artışın sadece kendini temsil edenlerin sayısındaki artıştan değil, aynı zamanda her bir davanın içerdiği işlemlerin karmaşıklığından da kaynaklandığına dikkat çekiliyor.
Mahkeme Sistemine Etkileri
Shah ve Levy, yapay zekânın yasal süreçlerin maliyetini önemli ölçüde düşürmesiyle birlikte, mahkeme sisteminin insan değerlendirmesine dayalı her aşamasında yeni bir yük oluşabileceğini belirtiyor. Araştırmacılar, "Yapay zekânın yasal süreçlerin maliyetini önemli ölçüde düşürmesiyle birlikte, kendini temsil edenlerin sayısındaki artış, her aşamasında insan değerlendirmesine dayanan bir sistemi zorlayabilir" diyor.
Makale, yapay zekânın yasal sistemdeki rolünü tanımlamakla birlikte, bireysel davaların doğrudan yapay zekâya bağlanamayacağını da vurguluyor. Araştırmacılar, gözlemlenen verilerin yapay zekânın rolü olmadan açıklanmasının zor olduğunu belirtiyor.