Hoe slaag je voor een informeel sollicitatiegesprek? 4 strategieën

Informeel solliciteren: waarom het vaak onderschat wordt

De meeste kandidaten weten hoe ze een formeel sollicitatiegesprek moeten aanpakken, maar een informeel gesprek over een baan wordt vaak verkeerd ingeschat. Deze gesprekken vinden vaak plaats buiten de kantooromgeving, bijvoorbeeld tijdens een kopje koffie of een borrel. De interviewer neemt zelden aantekeningen en de criteria voor succes zijn vaag.

Basil Leroux, headhunter, benadrukt: ‘Niets is echt informeel. Er worden altijd oordelen gevormd.’ Als loopbaancoach zie ik regelmatig dat leidinggevenden deze gesprekken niet serieus nemen. Ze beschouwen ze als een vriendelijk praatje, terwijl ze juist een kans bieden om indruk te maken en jezelf te profileren.

Vier strategieën om een informeel sollicitatiegesprek te benutten

1. Verhelder het doel, de praktische zaken en de invloed van de gesprekspartner

Vraag vooraf om duidelijkheid over het doel van het gesprek. Hoeveel mensen worden er nog meer gesproken? Wat is de volgende stap in het selectieproces? Informeel gesprekken dienen verschillende doelen:

• Informatie verzamelen voordat een formeel selectieproces start;
• Meer leren over jouw situatie en de baan ‘verkopen’;
• Talentpoolen voor toekomstige vacatures;
• Input vragen aan een belanghebbende of technische expert;
• Een formaliteit aan het einde van een proces, wanneer de baan bijna zeker is;
• Politieke redenen, waarbij je eigenlijk geen kans maakt op de baan.

Onderzoek de persoon(en) die je ontmoet via LinkedIn, Google en de website van het bedrijf. Zoek naar gemeenschappelijke punten, zoals contacten, voormalige werkgevers, opleidingen of interesses. Deze kunnen dienen als gespreksstof.

Bepaal ook de beslissingsbevoegdheid van je gesprekspartner. Een directe leidinggevende of een belangrijke stakeholder heeft vaak de meeste invloed. Maar onderschat niemand: ook collega’s, ondergeschikten of de huidige functiehouder kunnen een rol spelen.

Vraag naar de opzet van het gesprek. Een CTO vertelde recent drie ‘informeel’ genoemde gesprekken te hebben gehad: een videogesprek met gestructureerde vragen, een kantoorgesprek zonder technische vragen en een diner met een voormalige collega om de klik met een CEO te testen.

2. Bereid je voor op verschillende scenario’s

Informeel betekent niet dat het gesprek onvoorspelbaar is. Bereid je voor op uiteenlopende situaties:

• Technische gesprekken: Ook als er geen formele vragen worden gesteld, kan je technische kennis worden getest. Wees paraat met concrete voorbeelden uit je carrière.
• Culturele fit: Het doel kan zijn om te beoordelen of je past binnen het team of de organisatiecultuur. Benadruk je soft skills en waarden.
• Politieke gesprekken: Soms wordt je uitgenodigd om politieke redenen, zonder reële kans op de baan. Herken deze situatie en blijf professioneel.

3. Toon authenticiteit en laat je persoonlijkheid zien

Informeel gesprekken bieden de ruimte om jezelf te laten zien zoals je bent. Gebruik deze kans om je persoonlijkheid, passies en unieke kwaliteiten te tonen. Vermijd het afgeven van een ‘perfecte’ indruk en wees oprecht. Mensen herinneren zich hoe je je gedroeg, niet alleen wat je zei.

Een voorbeeld: tijdens een diner met een CEO werd er niet over de baan gesproken, maar over gedeelde interesses. Toch leidde dit gesprek tot een aanbod, omdat de CEO een klik voelde.

4. Sluit af met een sterke afronding

Zorg dat je aan het einde van het gesprek duidelijk maakt wat je waarde toevoegt aan de organisatie. Vat samen wat je hebt besproken en bevestig je interesse in de baan. Stuur binnen 24 uur een kort bedankmailtje met een persoonlijke noot, bijvoorbeeld:

‘Het was inspirerend om te horen over de uitdagingen waar het team voor staat. Ik zie veel mogelijkheden om mijn ervaring in [specifiek gebied] in te zetten. Graag licht ik mijn ideeën verder toe in een volgend gesprek.’

Een dergelijke afronding toont professionaliteit en laat zien dat je serieus bent over de functie.

Conclusie: informeel = belangrijk

Informeel sollicitatiegesprekken zijn een cruciaal onderdeel van het selectieproces. Ze bieden de kans om jezelf te profileren en een blijvende indruk achter te laten. Door je voor te bereiden, authentiek te zijn en professioneel af te sluiten, vergroot je je kansen op succes.

Onthoud: zelfs als het gesprek plaatsvindt tijdens een borrel, is het allesbehalve informeel. Het kan de deur openen naar je droombaan.