Hooggerechtshof herstelt tijdelijk toegang tot abortuspil mifepristone

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft maandag tijdelijk de toegang tot de abortuspil mifepristone hersteld. De pil kan nu weer via telemedicine worden voorgeschreven en per post worden verstuurd. Deze beslissing van rechter Samuel Alito Jr. zet een uitspraak van het federale Fifth Circuit Court of Appeals tijdelijk buiten werking.

Het Fifth Circuit Court had vrijdag een vonnis geveld dat de verspreiding van mifepristone via telemedicine wilde blokkeren. Deze uitspraak leidde tot chaos bij zorgverleners, activisten en patiënten, die in het weekend noodplannen moesten opstellen om de beschikbaarheid van de abortuspil te waarborgen. Bijna twee derde van alle abortussen in de VS gebeurt nu met abortuspillen, waarvan bijna 30% via telemedicine.

Louisiana spande vorig jaar een rechtszaak aan tegen de FDA. De staat betoogde dat een regelwijziging uit 2023, die telemedicine voor mifepristone toestond, ‘willekeurig’, ‘onredelijk’ en politiek gemotiveerd was. De pil, die deel uitmaakt van een tweedelige behandeling met ook het medicijn misoprostol, werd in 2000 goedgekeurd door de FDA. Louisiana vroeg de lagere rechtbanken om een landelijk verbod op de telemedicine-regel en om het herinvoeren van de eis dat abortuspillen persoonlijk moeten worden voorgeschreven en verstrekt.

De rechter in eerste aanleg weigerde dit in te willigen, maar het Fifth Circuit, bekend om zijn anti-abortusstandpunten, ging wel akkoord. Volgens het hof ‘schaadt de telemedicine-regel Louisiana door de wetten van de staat te ondermijnen die ongeboren leven beschermen’. Ook zou de regel de staat geld kosten voor medische noodhulp aan vrouwen die door mifepristone letsel opliepen. Het Fifth Circuit oordeelde unaniem in deze zaak.

Rechter Alito, die in 2022 de Dobbs-uitspraak schreef die Roe v. Wade omverwierp, verleende maandag tijdelijke verlichting aan de fabrikanten van mifepristone, Danco Laboratories en GenBioPro. Deze bedrijven hadden in het weekend noodoproepen ingediend tegen de uitspraak van het Fifth Circuit. Alito’s beslissing schorst de zaak tot ten minste 11 mei.

De uitspraak van het Hooggerechtshof komt bijna vier jaar na de lek van de Dobbs-uitspraak, die een golf van onrust veroorzaakte over abortusrechten in de VS. Sindsdien is de toegang tot abortus nooit volledig hersteld. Zoals eerder beschreven, ‘weerspiegelt de rechtszaak van Louisiana de woede binnen de anti-abortusbeweging over de blijvende beschikbaarheid van abortuspillen, zelfs in staten met bijna volledige verboden’.

Louisiana verbiedt abortussen in bijna alle gevallen en classificeert mifepristone en misoprostol als ‘gecontroleerde stoffen’. Abortusverleners worden er zelfs gelijkgesteld aan ‘drugsdealers’. Toch krijgen maandelijks bijna 1.000 patiënten in de staat abortuspillen via telemedicine.

De zaak vertoont overeenkomsten met de FDA v. Alliance for Hippocratic Medicine-zaak uit 2024. Daarin probeerde een coalitie van anti-abortusartsen en medische groepen de goedkeuring van mifepristone door de FDA en de recente regelwijzigingen ongedaan te maken. Het Hooggerechtshof oordeelde toen met 9-0 dat de artsen geen ‘standing’ hadden, omdat ze geen directe schade konden aantonen. Wel liet het hof de deur open voor staten om de FDA aan te klagen.