Nieuw medicijn vermindert borstdichtheid met minder bijwerkingen

Een recente studie heeft veelbelovende resultaten opgeleverd voor een nieuwe aanpak in de preventie van borstkanker. Het medicijn (Z)-endoxifen, een metaboliet van tamoxifen, blijkt borstdichtheid veilig te verminderen met minder bijwerkingen dan de standaardbehandeling. Dit kan leiden tot betere therapietrouw en lagere risico’s op borstkanker.

Borstdichtheid als risicofactor

Bijna de helft van alle vrouwen van 40 jaar en ouder heeft dichte borsten, wat het risico op borstkanker verhoogt. Borstdichtheid wordt vaak gemeten via mammografie en fungeert als belangrijke marker voor zowel het risico op borstkanker als de respons op behandelingen. Een klinische trial, gepubliceerd in het Journal of the National Cancer Institute, toont nu nieuwe hoop op een effectievere en beter verdraagbare preventiemethode.

De KARISMA Endoxifen-studie

Het onderzoek, bekend als de KARISMA Endoxifen-trial, was een dubbelblinde, gerandomiseerde en placebo-gecontroleerde fase II-studie. Hierin werden 240 gezonde, premenopauzale vrouwen van 40 tot 55 jaar betrokken. De deelnemers werden geworven via Zweden’s nationale borstkankerscreeningsprogramma tussen december 2021 en november 2023.

Om in aanmerking te komen, moesten de vrouwen regelmatige menstruatiecycli hebben of via bloedtesten bevestigd premenopauzaal zijn. Daarnaast moest een baseline-mammografie aantonen dat hun borstdichtheid meetbaar was. Vrouwen die medicijnen gebruikten die de stofwisseling van endoxifen konden verstoren, werden uitgesloten.

Opzet van de studie

De deelnemers werden willekeurig verdeeld over drie groepen, die gedurende zes maanden dagelijks orale capsules kregen toegediend:

• Placebogroep (controlegroep)
• 1 milligram (mg) (Z)-endoxifen
• 2 mg (Z)-endoxifen

De studie was dubbelblind: noch de deelnemers noch de onderzoekers wisten wie welke behandeling kreeg tot het einde van de trial. Dit voorkwam bevooroordeelde resultaten.

Meting en veiligheid

De borstdichtheid werd gemeten aan de hand van digitale mammografieën op verschillende momenten: bij aanvang, na drie maanden, na zes maanden of bij vroegtijdige stopzetting. Een geautomatiseerde methode, STRATUS, bepaalde de borstdichtheid in vierkante centimeters. Beelden werden uitgelijnd om meetfouten te minimaliseren.

De veiligheid en verdraagbaarheid werden gedurende de hele studie geëvalueerd door vitale functies en bloedchemie te monitoren. Deelnemers rapporteerden bijwerkingen via een digitale applicatie en vragenlijsten. De verdraagbaarheid werd beoordeeld met de Breast Cancer Prevention Trial Eight Symptom Scale (BESS Plus), aangevuld met vragen over tamoxifen-gerelateerde symptomen.

Resultaten: minder bijwerkingen, betere uitkomsten

Van de meer dan 126.000 uitgenodigde vrouwen werden er uiteindelijk 240 geïncludeerd en willekeurig toegewezen aan een van de drie groepen. De resultaten toonden aan dat (Z)-endoxifen de borstdichtheid significant verminderde in vergelijking met placebo, met minder bijwerkingen dan tamoxifen.

De statistische analyse richtte zich op relatieve veranderingen in borstdichtheid, gecorrigeerd voor baseline-waarden. De resultaten tussen de placebo- en actieve behandelingsgroepen werden met elkaar vergeleken. Experts benadrukken dat verdere studies nodig zijn om deze bevindingen te bevestigen, maar de voorlopige resultaten zijn veelbelovend.

«Als deze resultaten worden bevestigd, kan (Z)-endoxifen een belangrijke stap voorwaarts betekenen in de preventie van borstkanker. Het biedt een veiliger alternatief met minder bijwerkingen, wat de therapietrouw aanzienlijk kan verbeteren.»

Toekomstperspectief

Deze studie opent de deur naar nieuwe mogelijkheden voor borstkankerpreventie, vooral voor vrouwen met een verhoogd risico door hoge borstdichtheid. Als verdere onderzoeken de veiligheid en effectiviteit van (Z)-endoxifen bevestigen, zou dit medicijn een standaardoptie kunnen worden in de strijd tegen borstkanker.