Onzichtbare dreiging: data centers en de strijd om infrageluid

De explosieve groei van data centers zet steden en gemeenten onder druk. Terwijl lokale overheden worstelen met zichtbare geluidsoverlast, duiken er nu klachten op over een onhoorbaar fenomeen: infrageluid. Dit zijn trillingen en luchtdrukveranderingen met een zo lage frequentie dat het menselijk oor ze niet kan waarnemen.

Infrageluid komt voor in natuurlijke verschijnselen zoals aardbevingen en vulkaanuitbarstingen, maar kan ook kunstmatig worden opgewekt. Denk aan sonische knallen, explosies of zelfs de trillingen van airco-installaties en koelventilatoren in grote datacenters. Wanneer deze systemen gecombineerd worden met krachtige computers en back-upgeneratoren, zoals gasgestookte turbines, ontstaat er een complexe mix van luchtstromen en trillingen die mogelijk infrageluid produceren.

De bezorgdheid over deze onzichtbare vorm van vervuiling is de afgelopen tijd flink aangewakkerd, mede door een virale YouTube-video van geluidstechnicus en onderzoeker Benn Jordan. Zijn film, die inmiddels meer dan een miljoen keer is bekeken, stelt dat sommige data centers functioneren als ‘akoestische wapens’ door infrageluid en daarmee mensen schade toebrengen.

Deze beweringen hebben een felle tegenreactie uitgelokt. Schrijver en effective altruist Andy Masley bestrijdt Jordans claims in een online discussie die inmiddels een breed publiek heeft bereikt. De discussie tussen Jordan en Masley is echter complex en wetenschappelijk omstreden.

Wetenschap of hysterie?

Het is belangrijk om te benadrukken dat de gezondheidsrisico’s van infrageluid nog niet volledig zijn bewezen. Hoewel er aanwijzingen zijn dat langdurige blootstelling aan bepaalde frequenties klachten kan veroorzaken, zoals hoofdpijn, vermoeidheid of zelfs misselijkheid, ontbreekt er nog wetenschappelijk consensus. Onderzoekers waarschuwen dat het onderwerp vaak wordt gepolariseerd en dat er meer studies nodig zijn om de effecten te achterhalen.

De discussie over infrageluid doet denken aan eerdere paniek rond elektromagnetische velden (EMV). Ook daarover bestonden jarenlang zorgen over vermeende gezondheidseffecten, ondanks gebrek aan overtuigend bewijs. Vergelijkbare angsten speelden een rol bij de weerstand tegen hoogspanningsleidingen en zonneparken. Zo waarschuwde een aanhanger van RFK Jr. in New Jersey onlangs nog tegen de vermeende gevaren van EMV-straling van een offshore windproject.

Politieke aandacht voor data center-vervuiling

De groeiende onrust heeft ook de politieke arena bereikt. Afgelopen week vroeg de Amerikaanse minister van Volksgezondheid, Xavier Becerra, aan de Surgeon General om een onderzoek in te stellen naar de mogelijke gezondheidseffecten van geluidsoverlast en EMV-straling van data centers. Zijn verzoek aan de Senaat luidde: ‘We moeten de Amerikaanse bevolking beter informeren.’

Hoewel er al veel bekend is over de directe gevolgen van geluidsoverlast, zoals slaapverstoring en stress, blijft de vraag of infrageluid en EMV-straling daadwerkelijk schadelijk zijn voor de volksgezondheid.

‘Er zijn zeker neurologische klachten die goed gedocumenteerd zijn, maar de oorzaak is vaak moeilijk te achterhalen.’ – Xavier Becerra, minister van Volksgezondheid (VS)

De discussie over data centers en hun onzichtbare impact is daarmee niet alleen een technisch of lokaal probleem, maar ook een maatschappelijke uitdaging. Terwijl wetenschappers nog zoeken naar antwoorden, groeit de roep om strengere regelgeving en transparantie van de techindustrie.