Tekentheorieën nemen toe na stijging tekenbeten: van dode elanden tot biologische oorlogvoering

In april deelde Drew Maciel, een zogeheten shed hunter die afgeworpen geweihoorns verzamelt, een video op Instagram. Daarin zoomde hij in op een dode elandstier in Maine, volledig bedekt met teken. Maciel is niet de enige die de afgelopen tijd meer dode dieren tegenkwam. Wetenschappers melden dat tot 90 procent van de elandkalveren in de staat recentelijk is doodgegaan door massale tekeninfestaties. De oorzaak? Klimaatverandering, zeggen experts. Sinds 1985 is de gemiddelde temperatuur in Maine met drie graden Fahrenheit gestegen, wat de groei van tekenpopulaties versnelt.

Maar niet iedereen ziet een natuurlijk fenomeen. Onder Maciels video reageerde Dries Van Langenhove, een Belgische ex-politicus die recentelijk werd veroordeeld voor Holocaustontkenning, met een opmerking die 32.000 likes kreeg: ‘Menselijk geëngageerde biologische oorlogvoering.’ Andere reacties wezen naar Bill Gates als vermeende dader.

Deze theorieën zijn onderdeel van een groeiende golf aan complottheorieën over teken die miljoenen keren worden bekeken op sociale media. In april beweerde een zogenaamde holistisch arts op Instagram dat boeren in het Midwesten haar vertelden dat ze dozen met teken op hun land vonden gedumpt. Haar video werd meer dan 10 miljoen keer gedeeld. De MAHA Moms Coalition, een groep geïnspireerd door de Make America Healthy Again-agenda van de Trump-regering, verspreidde de bewering verder en riep getroffen boeren op zich te melden.

De theorie dat farmaceutische bedrijven zoals Pfizer en Valneva teken zouden verspreiden om de vraag naar een Lyme-vaccin te verhogen, dook al in 2023 op. Een andere, eveneens wijdverspreide bewering koppelde een Brits onderzoeksprogramma, gefinancierd door de Bill & Melinda Gates Foundation, aan een toename van de Alpha-gal-allergie in de VS. Volgens deze theorie zouden genetisch gemodificeerde rundertikken de allergie veroorzaken. Het probleem? De allergie wordt juist veroorzaakt door de Lone Star-tik, een heel andere soort dan de onderzochte rundertik.

Ondanks de verschillende theorieën delen ze één overeenkomst: ze beweren dat de stijgende tekenplaag het gevolg is van een menselijk complot. Wetenschappers bevestigen wel dat teken inderdaad een groter probleem worden. Dezelfde ecologische veranderingen die in Maine leiden tot een explosie van wintertekens, zorgen ook elders voor meer tekenbeten. Experts waarschuwen voor de gevolgen van deze desinformatie, die de aandacht afleidt van de echte oorzaken en oplossingen.