Trump schaft gehele Wetenschapsraad van de VS af: wat betekent dit voor onderzoek?

Onafhankelijke wetenschapsraad weggevaagd

De Amerikaanse regering onder leiding van voormalig president Donald Trump heeft alle leden van de National Science Board ontslagen. Deze raad is verantwoordelijk voor het goedkeuren van grote financieringsbeslissingen binnen de National Science Foundation (NSF), die jaarlijks ongeveer $9 miljard uitgeeft aan fundamenteel wetenschappelijk onderzoek.

De National Science Board functioneert als een onafhankelijk orgaan om wetenschapsfinanciering te beschermen tegen politieke druk en budgettaire schommelingen. De ontslagen zijn een nieuwe stap in een reeks maatregelen die de wetenschappelijke adviesstructuur van de overheid systematisch afbouwen.

Geen uitleg voor ontslag

In een brief van 24 april van het Presidential Personnel Office kregen alle wetenschappers op de raad te horen dat hun positie was opgeheven. De brieven bevatten echter geen enkele reden voor deze beslissing. Willie E. May, een van de ontslagen leden en vicepresident voor onderzoek en economische ontwikkeling aan de Morgan State University, reageerde geschokt:

«Ik heb met groeiende zorg gezien hoe de wetenschappelijke adviesstructuur van deze regering systematisch wordt afgebroken. De National Science Board is simpelweg het nieuwste slachtoffer.»

Politieke reacties: ‘Stomme zet’

Zoe Lofgren, lid van het Huis van Afgevaardigden en voorzitter van de commissie voor Wetenschap, Ruimtevaart en Technologie, noemde de ontslagen «de laatste domme zet van een president die wetenschap en innovatie in Amerika blijft schaden».

Ook Gretchen Goldman, CEO van de Union of Concerned Scientists, waarschuwde voor de gevolgen: «Zonder een functionerende National Science Board in de nabije toekomst mist de NSF de begeleiding en toezicht van onafhankelijke experts. Het publiek mist bovendien inzicht in hoe de NSF haar missie uitvoert.»

Financiering van wetenschappelijk onderzoek onder druk

De ontslagen komen op een moment dat de financiering van hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek al zwaar onder druk staat. In 2025 verstrekte de NSF 51% minder financiering aan wetenschappers dan het gemiddelde over de periode 2015-2024. Honderden actieve subsidies werden toen stopgezet. Daarnaast stelde de regering vorig jaar een bezuiniging van $5 miljard voor op de NSF-begroting, een voorstel dat door het Congres werd afgewezen.

Voor het fiscale jaar 2027 stelt de regering opnieuw een halvering van de NSF-begroting voor. Tijdens een bijeenkomst van de National Science Board in februari 2026 maakte de NSF-leiding bekend dat het aantal subsidieaanvragen zou worden verminderd.

Breder patroon van afbraak wetenschappelijke adviesstructuur

De afschaffing van de National Science Board past in een breder patroon. De regering heeft al eerder 152 federale adviescommissies bij wetenschappelijke instellingen opgeheven. Daarnaast zijn alle adviescommissies van het Department of Energy samengevoegd tot één comité en is het onderzoeksbureau van de Environmental Protection Agency (EPA) ontmanteld.

Critici waarschuwen dat deze maatregelen de onafhankelijkheid van wetenschappelijk onderzoek verder ondermijnen en de transparantie over hoe belastinggeld wordt besteed, verminderen.