Czy wakacje od podatku paliwowego to dobry pomysł? Analiza wpływu zawieszenia federalnego podatku na benzynę

Dlaczego pomysł zawieszenia podatku paliwowego zyskuje na sile?

Gwałtowny wzrost cen benzyny na stacjach paliw ponownie ożywił dyskusję polityczną w Stanach Zjednoczonych na temat tymczasowego zawieszenia federalnego podatku od paliw. Pomysł ten, choć nie nowy, zyskuje na popularności wśród prominentnych polityków Demokratów, którzy przedstawiają go jako formę ulgi dla konsumentów. Jednak historia pokazuje, że takie inicjatywy rzadko kończą się sukcesem, mimo że pojawiają się w momencie wzrostu cen.

Jakie są realne szanse na wprowadzenie wakacji podatkowych?

Zawieszenie federalnego podatku od benzyny (18,3 centa za galon) i oleju napędowego (24,3 centa za galon) wymagałoby zatwierdzenia przez Kongres. Dotychczas żadna taka inicjatywa nie została zrealizowana. Jednak obecne niepewne czasy, związane z zakłóceniami w globalnych dostawach ropy, mogą sprzyjać zmianie podejścia polityków.

Eksperci z Rapidan Energy Group szacują, że szanse na wprowadzenie wakacji podatkowych wynoszą obecnie 25%. Prawdopodobieństwo to może wzrosnąć, jeśli zakłócenia w dostawach ropy będą się przedłużać i ceny paliw nadal będą rosnąć. Taką opinię wyraził Glenn Schwartz, dyrektor ds. polityki energetycznej firmy, w rozmowie z mediami.

Jakie byłyby konsekwencje dla konsumentów?

Zawieszenie podatku od paliw przyniosłoby pewną ulgę dla kierowców, ale nie zniwelowałoby w pełni wzrostu cen. Od początku wojny w Ukrainie cena benzyny wzrosła o prawie 1,50 dolara za galon. Według szacunków Bipartisan Policy Center, zawieszenie podatku mogłoby obniżyć ceny detaliczne o 9-14% za galon. Jednak nie cała oszczędność trafiłaby do konsumentów, ponieważ część korzyści mogliby przejąć dostawcy.

W kwietniu, gdy ceny benzyny były niższe, ale nadal utrzymywały się powyżej 4 dolarów za galon, ten sam ośrodek szacował, że tymczasowe zawieszenie podatku mogłoby przynieść oszczędności rzędu 17 miliardów dolarów w ciągu pięciu miesięcy. Jednak oznaczałoby to również zmniejszenie dochodów federalnych, które są przeznaczane na utrzymanie i rozbudowę infrastruktury drogowej.

Jakie są główne argumenty przeciwko wakacjom podatkowym?

Federalny podatek od paliw stanowi główne źródło finansowania Federalnego Funduszu Drogowego, który powstał w czasach prezydentury Dwighta Eisenhowera i służy do utrzymania oraz rozbudowy amerykańskiej sieci dróg. Zawieszenie podatku mogłoby poważnie osłabić ten fundusz, zwłaszcza że już obecnie wydatki przewyższają wpływy z podatków. Problem ten pogłębia się wraz z rosnącą popularnością samochodów elektrycznych i coraz większą efektywnością paliwową nowych pojazdów.

Według prognoz Bipartisan Policy Center, zawieszenie podatków od benzyny i oleju napędowego na pięć miesięcy doprowadziłoby do zmniejszenia wpływów z podatków o 17 miliardów dolarów, co stanowiłoby 46% szacowanych wpływów na rok fiskalny 2026. Aby zrekompensować straty, konieczne byłoby zwiększenie deficytu federalnego o 12 miliardów dolarów.

Kto popiera pomysł wakacji podatkowych?

Pomysł zawieszenia podatku od paliw zyskuje poparcie wśród niektórych polityków Demokratów. Jednym z nich jest James Talarico, kandydat Demokratów do Senatu w Teksasie, który w kwietniu przedstawił projekt ustawy zakładający zawieszenie podatków od benzyny i oleju napędowego. Innym zwolennikiem jest senator Mark Kelly z Arizony, potencjalny kandydat na prezydenta, który w marcu zaproponował podobną ustawę.

Mimo to administracja prezydenta Donalda Trumpa nie uwzględniła wakacji podatkowych w swoim planie łagodzenia skutków wzrostu cen energii. Według przedstawiciela Białego Domu, choć administracja rozważa różne sposoby na złagodzenie krótkoterminowych zakłóceń na rynku energetycznym, zawieszenie podatku od paliw nie jest obecnie brane pod uwagę.

„Administracja stale rozważa różne sposoby na złagodzenie krótkoterminowych zakłóceń na rynku energetycznym, jednak zawieszenie podatku od paliw nie jest obecnie rozważane.”
— Przedstawiciel Białego Domu

Czy wakacje podatkowe miałyby sens w innych stanach?

Niektóre stany, takie jak Georgia i Indiana, już wcześniej tymczasowo zawieszały lokalne podatki od paliw, aby złagodzić skutki wzrostu cen. Jednak federalny podatek od paliw stanowi znacznie większe wyzwanie ze względu na jego skalę i wpływ na finansowanie infrastruktury drogowej.

Eksperci podkreślają, że choć wakacje podatkowe mogłyby przynieść krótkoterminowe korzyści dla konsumentów, długoterminowe konsekwencje dla finansowania dróg mogłyby być poważne. Dlatego pomysł ten budzi wiele kontrowersji zarówno wśród polityków, jak i ekspertów ds. polityki transportowej.