Gasbelastingvrijstelling: wat betekent het echt voor de pompprijs?

Wat een gasbelastingvrijstelling inhoudt

De recente stijging van de benzineprijzen in de Verenigde Staten zorgt opnieuw voor politieke discussies over een tijdelijke afschaffing van de federale belasting op brandstof. Vooral hooggeplaatste Democraten pleiten voor deze maatregel om consumenten te ontlasten. Maar hoe effectief is zo’n vrijstelling eigenlijk?

Hoe werkt de federale gasbelasting?

De federale gasbelasting bedraagt momenteel 18,3 cent per gallon (ongeveer 4,8 cent per liter) voor benzine en 24,3 cent per gallon (6,4 cent per liter) voor diesel. Deze belasting financiert het Highway Trust Fund, dat wordt gebruikt voor onderhoud en uitbreiding van het Amerikaanse wegennet. Sinds de Tweede Wereldoorlog is dit fonds de belangrijkste bron van inkomsten voor de infrastructuur.

Wat zou een vrijstelling betekenen?

Een tijdelijke afschaffing van de gasbelasting zou de consumentenprijs per gallon met ongeveer 9% tot 14% kunnen verlagen, aldus schattingen van het Bipartisan Policy Center. Toch zou dit niet opwegen tegen de stijging van bijna $1,50 per gallon sinds het begin van de oorlog in Oekraïne. De prijs per gallon ligt momenteel gemiddeld op $4,46, en experts verwachten verdere stijgingen.

Volgens het Bipartisan Policy Center zou een vijf maanden durende vrijstelling de federale inkomsten met $17 miljard verminderen. Dit komt neer op 46% van de geschatte inkomsten uit deze belasting voor het fiscale jaar 2026. Het tekort zou hierdoor met $12 miljard stijgen, omdat andere belastingen zoals inkomsten- en loonbelasting niet volledig compenseren.

Politieke steun en praktische belemmeringen

Enkele prominente Democraten, zoals de senaatskandidaat James Talarico uit Texas en senator Mark Kelly uit Arizona, pleiten voor een vrijstelling. Kelly introduceerde zelfs een wetsvoorstel in maart. Toch blijft de politieke wil om deze maatregel door te voeren beperkt.

Het energieadviesbureau Rapidan Energy Group schat de kans op een federale gasbelastingvrijstelling op slechts 25%. Deze kans zou toenemen als de olieleveranties langer verstoord blijven en de prijzen verder stijgen, aldus Glenn Schwartz, directeur energiebeleid bij Rapidan.

De Witte Huis heeft al laten weten dat een vrijstelling momenteel niet wordt overwogen. "De overheid onderzoekt altijd manieren om de korte-termijn verstoringen in de energiemarkt te verzachten, maar een gasbelastingvrijstelling staat momenteel niet op de agenda," aldus een woordvoerder.

Waarom is een vrijstelling controversieel?

Critici wijzen erop dat een gasbelastingvrijstelling de financiering van het Highway Trust Fund verder onder druk zet. Dit fonds kampt al met een tekort, omdat moderne auto’s zuiniger rijden en steeds meer mensen overstappen op elektrische voertuigen. Het fonds moet al worden aangevuld met andere federale middelen, en dit probleem wordt alleen maar groter.

Sommige staten, zoals Georgia en Indiana, hebben al eerder tijdelijk de staatbelasting op brandstof verlaagd. Toch blijft een federale oplossing een stuk ingewikkelder door de politieke verdeeldheid en de financiële gevolgen.

Conclusie: verlichting voor de consument, maar tegen welke prijs?

Een tijdelijke afschaffing van de federale gasbelasting zou consumenten zeker verlichting bieden, maar de effecten zijn beperkt. De prijsdaling per gallon zou slechts een fractie zijn van de totale stijging sinds het begin van de oorlog. Bovendien zou de maatregel de federale begroting verder belasten en de financiering van de Amerikaanse wegen in gevaar brengen.

Tot slot: hoewel de politieke discussie over een gasbelastingvrijstelling weer oplaait, blijft de praktische uitvoering een uitdaging. Zonder brede politieke steun en een duurzame oplossing voor de financiering van de infrastructuur, blijft het een tijdelijke maatregel met beperkte impact.