Benzin vergisinin askıya alınması ne anlama gelir?

ABD'de benzin fiyatlarının yeniden yükselmesiyle birlikte, Demokrat Partili bazı yüksek profilli siyasetçilerin önerileriyle federal benzin vergisinin geçici olarak askıya alınması konusu yeniden gündeme geldi. Ancak bu fikir, daha önce de birçok kez tartışılmış olmasına rağmen henüz hayata geçirilmedi.

Kongre'nin onayı gerektiren bu uygulama, şimdiye kadar hiçbir zaman onaylanmadı. Ancak küresel petrol arzındaki kesintilerin devam ettiği ve fiyatların düşüşe geçmediği bu olağanüstü dönemde, siyasi rüzgarların değişme ihtimali bulunuyor.

Piyasadaki durum: AAA verilerine göre, ABD genelinde ortalama benzin fiyatı bu hafta 4,46 dolara yükseldi ve daha da artış bekleniyor. Bu rakam, Rusya-Ukrayna savaşı başladığından beri yaşanan yaklaşık 1,50 dolarlık artışın bir yansıması.

Vergi askıya alınırsa ne olur?

Federal hükümetin benzin vergisi, her galon için 18,3 sent, dizel için ise 24,3 sent. Bu vergilerin askıya alınması, tüketicilere kısmi bir rahatlama sağlasa da fiyatlardaki artışı tamamen telafi etmeye yetmeyecek. Örneğin, savaşın başlamasından bu yana yaşanan fiyat artışının sadece küçük bir kısmını karşılayabilir.

Uzmanların tahminleri: Nisan ayında yapılan bir tahminde, Bipartisan Policy Center adlı düşünce kuruluşu, federal benzin vergisinin askıya alınmasının perakende fiyatları %9 ila %14 oranında düşüreceğini öngörmüştü. Ancak bu indirimin tamamının tüketicilere yansımayacağı, tedarikçilerin de bir kısmını alacağı belirtiliyor.

Federal gelir kaybı: Rapidan Energy Group adlı enerji danışmanlığı şirketinin tahminlerine göre, vergilerin beş ay boyunca askıya alınması, federal gelirde 17 milyar dolarlık bir kayıp anlamına gelecek. Bu da 2026 mali yılı tahminlerinin %46'sına denk geliyor. Gelir kaybı nedeniyle federal bütçe açığı da yaklaşık 12 milyar dolar artabilir.

Kimler destekliyor?

• James Talarico: Teksas'ta Demokrat senato adayı olan Talarico, hem benzin hem de dizel vergisinin askıya alınmasını öneren bir yasa tasarısı sundu.
• Sen. Mark Kelly (Arizona): Potansiyel bir başkan adayı olan Kelly, mart ayında benzer bir yasa teklifi sundu.

Karşı görüşler

Federal yakıt vergileri, ülkenin karayolu altyapısını destekleyen Highway Trust Fund adlı fonda kullanılıyor. Bu fonda, vergilerden elde edilen gelirden daha fazla harcama yapıldığı için, vergi indirimleri federal bütçeye ek yük getiriyor. Ayrıca elektrikli araçların yaygınlaşması ve yakıt verimliliğinin artmasıyla birlikte, bu sorun giderek büyümekte.

Beyaz Saray'ın tutumu

"Yönetim, enerji piyasalarındaki kısa vadeli aksaklıkları hafifletmek için çeşitli yöntemleri değerlendiriyor olsa da, benzin vergisinin askıya alınması şu anda gündemde değil."
— Beyaz Saray yetkilisi

Geçmişteki uygulamalar

Georgia ve Indiana gibi bazı eyaletler, geçici olarak eyalet düzeyindeki yakıt vergilerini askıya almış olsa da, federal düzeyde henüz böyle bir uygulama gerçekleşmedi. Rapidan Energy Group'un tahminlerine göre, küresel petrol arzındaki kesintilerin devam etmesi ve fiyatların yükselmesi durumunda, Kongre'nin bu adımı atma olasılığı %25'e kadar çıkabilir.