Rosnące koszty walki z pożarami w USA – dlaczego system finansowania zawodzi?

Nowy podatek na nikotynowe saszetki – symbol problemów z finansowaniem

Od początku 2024 roku mieszkańcy Oregonu kupujący saszetki nikotynowe, takie jak Zyn czy Rogue, płacili dodatkowe 65 centów podatku. Dochody miały wesprzeć działania przeciwpożarowe, ale okazały się niewystarczające. W tym roku pożary strawiły ponad 1,9 miliona akrów, a stan wydał ponad 350 milionów dolarów – trzykrotnie więcej niż pierwotnie zaplanowano.

„Do 21 lipca całkowicie wyczerpałem środki finansowe” – przyznał Kyle Williams, zastępca dyrektora ds. operacji przeciwpożarowych w Oregon Department of Forestry. Kontrahenci nie otrzymali płatności za już wykonane usługi, takie jak tworzenie pasów przeciwpożarowych czy dostarczanie posiłków. Władze stanowe musiały zwołać nadzwyczajną sesję legislacyjną, aby pozyskać dodatkowe środki.

System finansowania w ogniu krytyki

Ten sezon pożarowy unaocznił słabości systemu finansowania zarówno działań gaśniczych, jak i prewencji. Tymczasem na zachodzie USA susza i niski poziom pokrywy śnieżnej pogarszają perspektywy na kolejne lata. W Idaho, gdzie na walkę z ogniem przeznaczono około 38 milionów dolarów, dyrektor Departamentu ds. Obszarów Wiejskich Dustin Miller przyznał, że w ekstremalnym sezonie mogłoby to okazać się niewystarczające.

„Obawiam się, że nie będziemy mieć wystarczających środków na pokrycie kosztów długiego i intensywnego sezonu pożarowego” – powiedział Miller. „Warunki są dla mnie bardzo niepokojące.”

Dlaczego koszty pożarów rosną lawinowo?

Eksperci wskazują na trzy główne przyczyny wzrostu wydatków na walkę z ogniem:

• Nadmierna akumulacja paliwa – sto lat tłumienia pożarów doprowadziło do nagromadzenia łatwopalnej roślinności;
• Zmiany klimatyczne – wyższe temperatury i susze sprzyjają rozprzestrzenianiu się ognia;
• Rozbudowa terenów zurbanizowanych – coraz więcej domów powstaje w strefach zagrożonych pożarami.

Te czynniki prowadzą do powstawania większych i bardziej niszczycielskich pożarów, które wymagają kosztownych interwencji, takich jak zrzucanie środków gaśniczych z powietrza. Według raportu Headwaters Economics z 2018 roku, koszty gaszenia stanowią zaledwie 9% całkowitych strat spowodowanych pożarami. Reszta to zniszczenia infrastruktury, odbudowa i rekultywacja terenów.

Współpraca na wielu poziomach – wyzwanie logistyczne i finansowe

Walka z pożarami w zachodnich stanach USA to proces złożony nie tylko pod względem operacyjnym, ale także finansowym. Skomplikowana struktura własności gruntów – „plamisty” układ działek należących do różnych podmiotów – utrudnia koordynację działań i dystrybucję środków. „Każdy stan boryka się z tym problemem” – podkreślił Williams. „Nie można nikogo obwiniać za brak idealnego rozwiązania.”

Czy system finansowania może się zmienić?

Od 2017 roku dziewięć z dziesięciu najdroższych pożarów w historii USA miało miejsce. Rosnące straty zmuszają władze do szukania nowych modeli finansowania. Choć zmiany następują powoli, presja ze strony coraz częstszych i bardziej kosztownych pożarów może przyspieszyć reformy.

„Koszty pożarów rosną szybciej niż możliwości ich finansowania. Bez gruntownych zmian systemowych, stanowe budżety będą coraz częściej narażone na kryzysy finansowe.”

Eksperci podkreślają, że konieczne jest nie tylko zwiększenie środków na prewencję, ale także bardziej elastyczne podejście do zarządzania ryzykiem pożarowym w obliczu postępujących zmian klimatycznych.