ABD'nin En Büyük Elektrik Piyasasında Düzenleyici Devrim: New Jersey'de Şebeke Modeli Değişiyor

Amerika Birleşik Devletleri’nin en büyük elektrik piyasalarından biri olan PJM Bağlantısı, Pennsylvania ve New Jersey gibi eyaletlerde köklü bir düzenleyici reform sürecine giriyor. Bu değişim, 65 milyondan fazla Amerikalının elektrik altyapısının nasıl planlandığını ve finanse edildiğini temelden değiştirebilir.

New Jersey’de Elektrik Fiyatlarında Patlama

New Jersey Valisi Mikie Sherrill, 2025 seçim kampanyasını elektrik fiyatlarındaki artışa odaklayarak başlattı. Son dört yılda eyalette elektrik fiyatları %48 oranında yükselirken, ortalama faturalar ayda 83 dolardan 130 dolara çıktı. Valilik, bu duruma yanıt olarak ilk icra emirlerinden birinde, fiyatları dondurmak için fon ayırmayı ve yeni üretim tesislerinin inşasını hızlandırmak amacıyla acil durum ilan etti.

Bu emirler arasında, devlet düzenleyicilerine elektrik dağıtım şirketlerinin iş modellerini gözden geçirme görevi de verildi. Düzenleyici kurumun yaptığı açıklamaya göre, incelenen model, sermaye yoğun çözümleri teşvik eden ve daha ucuz alternatifler varken bile yüksek maliyetli yatırımları ödüllendiren yüzyıllık sistemi sorguluyor.

Yeni Model: Performansa Dayalı Düzenleme

New Jersey Public Utilities Kurulu (NJBPU), 100 yıllık kamu hizmeti modelinin yerini alacak yeni bir çerçeve üzerinde çalışıyor. Bu modelde, şirketlerin kazançları, önceden belirlenen hizmet hedeflerine ulaşmalarına bağlı olarak belirlenecek. NJBPU Başkanı Christine Guhl-Savoy, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Bu sistem, sermaye yoğun çözümleri teşvik eden yapısal bir teşvik oluşturuyor. Oysa daha düşük maliyetli, kablosuz veya talep tarafı alternatifleri mevcut olabilir" dedi.

Kurulun yaptığı analizlere göre, eyaletteki elektrik dağıtım ücretleri son on yılda sürekli arttı. Örneğin, eyaletin dört büyük kamu hizmeti şirketinden biri olan PSEG’in hizmet bölgesinde, dağıtım ücretleri Ocak 2020’de ayda 19,24 dolardan Nisan 2024 itibarıyla 21,84 dolara yükseldi. İletim ücretleri ise yaklaşık 20 dolardan 29 dolara çıktı. Bu artışlar, şirketlerin yatırımlarından elde ettikleri getirileri tüketicilere yansıttığı gerekçesiyle sıkça eleştiriliyor.

Pennsylvania’dan Benzer Adımlar

New Jersey’in yanı sıra, Pennsylvania da benzer bir reform sürecine giriyor. Eyalet valisi Josh Shapiro, geçtiğimiz günlerde kamu hizmeti şirketlerine gönderdiği mektupta, şirketlerin sermaye getirilerinin şeffaf ve haklı gerekçelere dayanması gerektiğini vurguladı. Bu ifade, New Jersey’in incelediği yeni modeldeki yaklaşıma paralel bir duruş sergiliyor.

Tüketiciler İçin Ne Anlama Geliyor?

Uzmanlar, bu reformların elektrik faturalarını düşürme potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor. NJBPU Yönetim Direktörü Bob Brabston, inceleme sürecinin, şirketlerin düzenlenmiş sermaye getirilerini de kapsayacağını ve bu getirilerin daha adil bir şekilde belirlenmesini sağlayacağını ifade etti. Bu sayede, tüketicilerin ödediği ücretlerin, gerçek hizmet kalitesi ve maliyet etkinliğiyle daha doğrudan bağlantılı olması hedefleniyor.

"Bu reformlar, elektrik piyasasının geleceğini şekillendirecek. Sermaye yoğun yatırımların yerine performansa dayalı bir sistemin geçmesi, hem tüketiciler hem de şirketler için daha sürdürülebilir bir model oluşturabilir."

Sonuç: Daha Adil ve Şeffaf Bir Elektrik Sistemi

New Jersey ve Pennsylvania’nın başlattığı bu reform süreci, ABD’nin elektrik piyasasında uzun yıllardır süregelen düzenleyici yapıyı temelden değiştirme potansiyeline sahip. Eğer başarılı olursa, bu model diğer eyaletlere de örnek olabilir ve milyonlarca tüketicinin elektrik faturalarında kalıcı bir rahatlama sağlayabilir.