Kaliforniya Valilik Yarışında Tek Ödemeli Sağlık Sistemi: Maliyeti Kim Karşılar?

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom’un 2018 yılında katıldığı valilik seçimlerinde, devlet tarafından yönetilen tek ödemeli sağlık sistemine verdiği destek, riskli bir hamle olarak görülmüş ve güçlü sendika destekleri kazanmasını sağlamıştı. Bugünse, Newsom’un ardılı olmak için geniş bir Demokrat aday havuzunda yarışan liderler, tek ödemeli sistemi siyasi bir zorunluluk olarak benimsiyor. Artan primler ve yükselen sağlık maliyetlerinden bıkan seçmenlere yanıt olarak sunulan bu model, Demokratlar arasında ana akım bir tartışma konusu haline geldi.

Ancak seçimde öne çıkan bir adayın bulunmaması nedeniyle, adaylar birbirleriyle tartışıyor ve siyasi reklamlarında, kimin devlet tarafından yönetilen sağlık sistemine en bağlı olduğunu vurguluyor. Hiçbir aday, 40 milyonluk eyaletin tamamını kapsayan kapsamlı bir sağlık sigortası için nasıl finansman sağlanacağına dair somut bir plan sunamadı. Bu durum, seçmenlerin en kalabalık eyaletin gelecekteki liderinin gerçekçi bir plana sahip olup olmadığını ayırt etmesini zorlaştırıyor.

Sağlık ve siyaset uzmanları, tek ödemeli sistemin on yıl önceki ilericilik hayalinden bugünün ana akım tartışma konusuna dönüştüğünü belirtiyor. Demokratlar, Haziran ayında yapılacak ön seçimlere yönelik oy pusulalarıyla birlikte, seçmenleri cezbedebilmek için bu modeli maliyetleri düşürmenin en iyi yolu olarak sunuyor. Öte yandan, önde gelen iki Cumhuriyetçi aday ise devlet tarafından yönetilen sağlık sistemini bir "felaket" ve "sosyalizm" olarak nitelendirerek reddediyor.

KFF adlı sağlık bilgilendirme kuruluşunda politika danışmanı olarak görev yapan ve Beyaz Saray’da da danışmanlık yapmış olan Larry Levitt, "Tek ödemeli sağlık sistemi birçok açıdan ilericiler için bir litmus testi haline geldi" diyor. Levitt’e göre, seçmenlerin büyük bir kısmı tek ödemeli sistemi tam olarak anlamıyor, hatta gelecek valinin bunu gerçekleştireceğini bile beklemiyor. Bunun yerine, bu terim adayların sağlık reformuna yaklaşımını gösteren bir sinyal görevi görüyor.

Onlarca yıldır Kongre’de tek ödemeli sistemi destekleyen eski Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanı Xavier Becerra da rakip adayların eleştirilerine maruz kaldı. Becerra’nın Kaliforniya Tabipler Birliği’nden aldığı destek sonrası, tek ödemeli sistemden uzaklaştığı yönündeki eleştiriler arttı. CNN tarafından 5 Mayıs’taki bir tartışmada Becerra, yıllardır tıkanmış olan federal düzeyde "Medicare for All" (Herkes için Medicare) sistemini desteklediğini açıkladı. Ancak Kaliforniya liderliğinde bir sistem kurup kurmayacağı konusunda net bir yanıt vermedi. Becerra, tartışmada, "Kaliforniyalılar sistemin adını ne koyduğunuzla ilgilenmiyor, önemli olan onların uygun fiyatlı sağlığa erişebilmesi" şeklinde konuştu ve ilk hedefinin, devletin Medicaid programı olan Medi-Cal’a yönelik federal kesintileri hafifletmek olduğunu belirtti.

Becerra, seçmenlerin sıklıkla karıştırdığı tek ödemeli sistem, Medicare for All ve evrensel sağlık kapsamı gibi terimler arasındaki farkları ayırt etmeyeceğini umuyor. Demokrat stratejist ve eski Başkan Joe Biden’ın 2020 seçim kampanyasının baş pollster’larından Celinda Lake de bu konuda, "Birçok insan tek ödemeli sistemin ne olduğunu net olarak bilmiyor ve bunu anlamaları için bir mecaza ihtiyaçları var" diyor.

Kendi kendini finanse eden milyarder aktivist Tom Steyer de, yarışın en sesli tek ödemeli savunucularından biri olarak öne çıkıyor. Steyer, seçim kampanyasında kendisini satın alınamaz biri olarak göstermek için kendi kaynaklarını kullanmasıyla dikkat çekiyor.