Pasif yatırım, hisse senetleri piyasalarını yeniden şekillendiren en güçlü kuvvetlerden biri haline geldi. Bloomberg Intelligence verilerine göre, son üç yılda pasif sahiplik oranı artan şirketler, diğerlerine kıyasla dramatik bir performans farkı gösterdi. Pasif yatırımın yükselişi, sadece getirilerde değil, piyasa dinamiklerinde de köklü değişikliklere yol açıyor.
Pasif yatırımın hisse senetlerindeki etkisi
ETF analisti James Seyffart tarafından derlenen veriler, pasif sahiplik artışı yaşayan şirketlerin, diğerlerine göre çok daha yüksek getiri elde ettiğini ortaya koyuyor. Üç yıllık dönemde, pasif sahiplik artan hisseler %224,8 gibi rekor bir getiri sağlarken, pasif sahiplik kaybedenler ise %-41,4 düştü. Bu durum, pasif yatırımların piyasa performansını nasıl domine ettiğini gösteriyor.
Pasif yatırım araçları, sürekli ve fiyat duyarsız alım talebi yaratarak fiyatları yukarı çekiyor. Bu durum, özellikle endekslere dahil olan ve pasif fonlar tarafından yoğun olarak tutulan hisselerde daha belirgin hale geliyor. Zamanla sahiplik yoğunlaşması artarken, bu hisseler pasif makinenin içinde kalmaya devam ediyor.
Bitcoin'e benzer altyapı inşa ediliyor
Ocak 2024'te SEC'in spot Bitcoin ETF'leri onaylaması, kurumsal sermayenin Bitcoin'e erişimini tamamen değiştirdi. ABD'deki spot Bitcoin ETF'leri, Nisan 2024 itibarıyla yaklaşık 58,4 milyar dolar net giriş elde etti. BlackRock'un IBIT fonu ise yaklaşık 61,9 milyar dolar net varlığa ulaştı.
Mart 2025'te Euronext, BlackRock'un iShares Bitcoin ETP'sini Avrupa'da listeleyerek yatırımcılara Bitcoin'e doğrudan sahip olmadan erişim imkanı sundu. Deutsche Börse'un Clearstream ise kurumsal kripto saklama ve takas hizmetlerini Bitcoin'e de genişleterek geleneksel varlıklarla entegrasyon sağladı.
Bitcoin'in yeni bir yatırım aracına dönüşmesi
Bitcoin artık standart brokeraj kanalları üzerinden erişilebilir bir kapsül yatırım aracı haline geldi. Bu durum, Bitcoin'e kimlerin sahip olabileceğini de değiştiriyor. Kurumsal yatırımcılar ve danışmanlar, Bitcoin'i portföylerinde %1 ila %2 oranında tutmayı makul görmeye başladı. BlackRock'un Aralık 2024 tarihli portföy notu, hızlı fiyat dalgalanmalarını kabul eden yatırımcılar için Bitcoin'e bu oranda yer verilmesini önerdi.
Piyasa bağlantıları ve riskler
2025 yılında ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından yapılan bir araştırma, kripto ETP'lerin alım-satım spreadlerinin diğer ETF'lerle benzer olduğunu ortaya koydu. Ancak, kripto fonlarının NAV primlerinin izlenmesi gerektiğini vurguladı. Bu primler, Bitcoin ve hisse senetleri arasındaki bağlantının ne ölçüde güçlendiğini gösteriyor.
Nisan 2025'teki veriler, ABD spot Bitcoin ETF'lerinin 14-24 Nisan tarihleri arasında yaklaşık 2 milyar dolar net giriş sağladığını gösteriyor. Ancak 27 Nisan'da 263,2 milyon dolar tek günlük çıkış yaşandı. Bu durum, Bitcoin ETF'lerinin hem yapısal talebi oluşturabildiğini hem de kurumsal hızla tersine döndürebildiğini ortaya koyuyor.
Sonuç: Pasif yatırımın geleceği
Pasif yatırım araçları, hisse senetlerinde olduğu gibi Bitcoin'e de benzer bir likidite enjeksiyonu sağlıyor. Kurumsal yatırımcıların bu araçlar aracılığıyla Bitcoin'e erişimi kolaylaşırken, piyasa yapısı da değişiyor. Uzmanlar, Bitcoin'in portföylerdeki yerinin giderek daha fazla tartışılacağını ve bu durumun hem fırsatlar hem de riskler barındırdığını belirtiyor.