Blootstelling aan ‘eeuwige chemicaliën’ kan immuunsysteem verzwakken

Uit recent onderzoek blijkt dat blootstelling aan per- en polyfluoroalkylstoffen (PFAS) het immuunsysteem bij volwassenen kan verzwakken. Deze groep synthetische chemicaliën, vaak aangeduid als ‘eeuwige chemicaliën’, worden gebruikt in producten zoals antiaanbakpannen, vlekbestendige stoffen en blusschuim.

PFAS breken nauwelijks af in het milieu en hopen zich op in het menselijk lichaam. Sommige varianten, zoals perfluorohexaansulfonzuur (PFHxS), blijven bijna tien jaar in het lichaam aanwezig. Dit maakt ze een belangrijke indicator voor langdurige blootstelling.

In een studie onder mensen die via vervuild drinkwater aan PFAS waren blootgesteld, ontdekten onderzoekers dat personen met hogere PFAS-waarden in hun bloed minder beschermende antistoffen aanmaakten wanneer hun immuunsysteem een nieuw virus tegenkwam. Dit is een cruciale maatstaf voor de effectiviteit van de afweer tegen infecties.

‘Antistoffen fungeren als kleine soldaten die het lichaam helpen virussen herkennen en bestrijden,’ aldus Courtney Carignan, hoofdauteur van de studie en milieugezondheidsonderzoeker aan de Michigan State University. ‘Wanneer er minder van deze soldaten worden geproduceerd, kan het immuunsysteem minder effectief reageren op infecties, zelfs bij volwassenen.’

De impact was het sterkst bij ouderen, mannen en mensen met overgewicht – groepen die vaak hogere PFAS-waarden in hun lichaam hebben. Voor sommige families is deze realiteit al pijnlijk duidelijk.

‘Als je ontdekt dat je gezin aan deze chemicaliën is blootgesteld, verandert alles – vooral hoe je denkt over de gezondheid van je kinderen. Wij zijn vergiftigde mensen. We leerden dat sommige vaccinaties van mijn zoon niet volledig effectief waren door zijn verzwakte immuunsysteem. Dat is iets waar geen ouder op rekent.’

Tobyn McNaughton, een moeder uit Belmont (Michigan) wier gezin te maken kreeg met vervuild drinkwater, sprak deze woorden. Na de ontdekking van hoge PFAS-waarden in 2018 sloot ze zich aan bij de Great Lakes PFAS Action Network, een organisatie die zich inzet voor schoner water en mede door haar buurvrouw Sandy Wynn-Stelt is opgericht.

Carignan benadrukt dat de ervaringen van McNaughton en anderen overeenkomen met bredere onderzoeksresultaten. ‘Eerdere studies bij volwassenen toonden gemengde resultaten, deels omdat eerdere blootstellingen en bestaande immuniteit de reacties moeilijk te isoleren maakten,’ legt ze uit. ‘De pandemie bood een zeldzame kans om te observeren hoe het immuunsysteem reageert op een nieuw virus. Hierdoor konden we duidelijker zien hoe PFAS de aanmaak van antistoffen beïnvloedt en langdurige onzekerheid over de effecten bij volwassenen wegnemen.’

De bevindingen zijn bijzonder relevant nu de Verenigde Staten nieuwe drinkwaternormen voor PFAS bespreekt en implementeert. De Amerikaanse milieubeschermingsdienst EPA heeft recentelijk haar eerste afdwingbare limieten voor PFAS in drinkwater vastgesteld.