Hooggerechtshof stuurt zaak over immuniteit terug met zeldzame drievoudige afwijzing

Hooggerechtshof stuurt zaak terug met drie tegenstemmen

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft in de zaak Smith v. Scott, een geschil over gekwalificeerde immuniteit, een ongebruikelijke beslissing genomen. De petitie voor certiorari werd ingewilligd, de uitspraak van het hof van beroep werd vernietigd en de zaak werd terugverwezen naar het Negende Circuit voor heroverweging, rekening houdend met de recente uitspraak in Zorn v. Linton.

Wat deze beslissing opmerkelijk maakt, is dat drie rechters – Sotomayor, Kagan en Jackson – tegen de terugverwijzing stemden. Dit is een zeldzame situatie, omdat rechters doorgaans niet tegen een GVR (Grant, Vacate, Remand) stemmen na een nieuwe precedent.

Een zaak die jarenlang in de wacht stond

De zaak Smith v. Scott circuleerde al sinds september 2025 tussen de rechters van het Hooggerechtshof. De uitspraak in Zorn v. Linton, die op 23 maart 2026 werd gedaan, speelde een cruciale rol in de beslissing. Ook in die zaak stemden dezelfde drie rechters tegen de uitspraak.

Normaal gesproken wordt een zaak direct terugverwezen na een nieuwe precedent, maar hier duurde het enkele maanden voordat de GVR werd uitgesproken. Dit suggereert dat er binnen het hof discussie is geweest over de juiste aanpak.

Waarom is deze beslissing zo ongebruikelijk?

Een GVR betekent dat het Hooggerechtshof een zaak terugverwijst naar een lager hof, zodat dat hof de nieuwe jurisprudentie kan toepassen. Doorgaans stemmen rechters tegen een GVR als ze het oneens zijn met de nieuwe richting, maar een tegenstem na een GVR is uiterst zeldzaam.

Volgens juridische experts is het ook opmerkelijk dat de GVR gebaseerd was op een per curiam-uitspraak – een beslissing zonder uitgebreide motivering, vaak via de schaduwdocket. Dit soort uitspraken wordt vaak bekritiseerd omdat ze weinig duidelijkheid bieden aan lagere rechters.

Een zoektocht in juridische databases leverde weinig voorbeelden op van rechters die tegen een GVR stemden. Hoewel er enkele zaken zijn gevonden waarin rechters tegen een terugverwijzing stemden, blijft dit een uitzonderlijke gang van zaken.

Wat betekent dit voor de zaak?

De terugverwijzing betekent niet dat de zaak definitief is afgerond. Het is mogelijk dat Smith v. Scott later opnieuw bij het Hooggerechtshof terechtkomt. De drie tegenstemmende rechters lijken echter te willen voorkomen dat de zaak verder wordt behandeld, mogelijk als protest tegen het gebruik van de schaduwdocket voor het vaststellen van precedent.

Hoewel deze beslissing niet tot de belangrijkste van de dag behoort, roept ze wel vragen op over de werkwijze van het Hooggerechtshof en de rol van de schaduwdocket. Voor de betrokken partijen betekent het in ieder geval een nieuwe ronde in de juridische strijd.

Geen gevolgen voor de samenstelling van het hof

Ondanks de opvallende tegenstemmen zijn er geen aanwijzingen dat deze beslissing gevolgen heeft voor de huidige rechters van het Hooggerechtshof.