Oliebedrijven beschuldigd van grootschalige fraude in New Mexico: $200 miljoen dreigt verloren te gaan

Twee oliebedrijven en hun dochterondernemingen worden beschuldigd van grootschalige boekhoudkundige fraude bij de verkoop van oude olie- en gasputten in New Mexico. De zaak, aangespannen in de districtsrechtbank van New Mexico, zou de staat bijna $200 miljoen kunnen kosten als de aanklacht slaagt.

De rechtszaak richt zich op de verkoop van honderden putten in 2021 van XTO Energy, een dochter van ExxonMobil, aan Empire New Mexico, een dochter van Empire Petroleum. Volgens de aanklacht hebben de bedrijven de financiële verplichtingen – met name de kosten voor het dichten en saneren van de putten – aanzienlijk te laag ingeschat. Dit zou in strijd zijn met de Fraud Against Taxpayers Act van New Mexico.

De aanklagers stellen dat Empire Petroleum hierdoor putten overnam die het bedrijf nooit had kunnen saneren, waardoor het direct insolvent raakte en faillissementsgevaar liep. De zogeheten 'weesputten' – putten zonder bekende of solvente eigenaar – worden in New Mexico uiteindelijk een verantwoordelijkheid van de staat. Deze putten liggen op staats- en privaat land, terwijl de federale overheid verantwoordelijk is voor putten op federaal of inheems grondgebied.

De aanklagers vermoeden dat de transactie doelbewust was opgezet om de staat met de kosten op te zadelen. Uit een rapport van de Legislative Finance Committee van vorig jaar blijkt dat New Mexico al verantwoordelijk is voor meer dan $200 miljoen aan saneringskosten voor bestaande weesputten.

De zaak is een zogeheten Qui Tam-procedure, waarbij particulieren namens de overheid een zaak aanspannen. De overheid krijgt eerst de kans om de zaak zelf te vervolgen. Als dat niet gebeurt, kunnen de aanklagers de zaak zelf voortzetten. De procedure werd vorig jaar augustus ingediend en was tot vorige week verzegeld, terwijl het Openbaar Ministerie van New Mexico de zaak beoordeelde. Waarom de overheid de zaak niet zelf heeft overgenomen, is niet bekendgemaakt.

ExxonMobil reageerde niet op verzoeken om commentaar. Empire Petroleum evenmin. XTO Energy stond in 2025 in de top vijf van grootste olie- en gasproducenten in New Mexico. ExxonMobil is de hoofdsponsor van het Albuquerque International Balloon Fiesta, een van de grootste toeristische evenementen van de staat. Empire New Mexico stond vorig jaar op plek 60 in de ranglijst van olie- en gasproducenten.

De zaak is aangespannen door Theron Horton, een forensisch data-analist uit Taos, en Greg Rogers, een advocaat gespecialiseerd in bedrijfs- en milieurecht en voormalig accountant uit Broomfield, Colorado. Zij stellen dat dit de eerste zaak van dit type is en een precedent kan vormen voor hoe staten of particulieren verdachte olie- en gastransacties in de toekomst kunnen aanvechten. In plaats van zich te baseren op wetten die specifiek gelden voor de olie- en gasindustrie, richt de zaak zich op boekhoudkundige overtredingen, waardoor de focus verschuift van industriële regels naar financiële verslaglegging.

Naast de potentiële kosten voor belastingbetalers kunnen ongedichte weesputten ook gevaar opleveren voor de volksgezondheid en het milieu. Methaanlekken en verontreiniging van grondwater zijn enkele van de risico's die aan deze putten kleven.