Ondermijning van vaccinvertrouwen door Trump-functionarissen
Eind november maakte Vinay Prasad, destijds directeur van het Center for Biologics Evaluation and Research van de Amerikaanse voedsel- en medicijnautoriteit (FDA), in een interne e-mail de ongefundeerde bewering dat "ten minste tien kinderen zijn overleden na en door het ontvangen van een COVID-19-vaccin". Tot op heden is er geen enkel bewijs voor deze claim geleverd. Prasad verliet de FDA eind april.
Ondertussen zetten andere gezondheidsfunctionarissen uit de regering-Trump hun pogingen voort om het vertrouwen van het Amerikaanse publiek in de veiligheid van goedgekeurde vaccins te ondermijnen. Een opvallende naam in deze kwestie is Jay Bhattacharya, die zowel hoofd is van de National Institutes of Health (NIH) als waarnemend hoofd van de Centers for Disease Control and Prevention (CDC).
Onderzoek naar vaccinwerking tegengehouden
In april blokkeerde Bhattacharya de publicatie van een wetenschappelijke studie in het Morbidity and Mortality Weekly Report (MMWR) van de CDC. Deze studie onderzocht de effectiviteit van de COVID-19-vaccins voor het seizoen 2025-2026 tegen ziekenhuisopnames en spoedeisende hulpbezoeken. De onderzoekers concludeerden dat de vaccins bij volwassenen ouder dan 18 jaar voor 50% effectief waren tegen COVID-19-gerelateerde spoedeisende hulpbezoeken en voor 55% tegen ziekenhuisopnames, vergeleken met mensen die geen vaccin kregen.
In een opiniestuk in The Washington Post verdedigde Bhattacharya zijn ingrijpen door te spreken over een "wetenschappelijke meningsverschil" over de gebruikte onderzoeksmethode. Zijn voornaamste kritiek richtte zich op het zogeheten test-negatieve ontwerp, een methode die wereldwijd wordt toegepast, onder meer in het Verenigd Koninkrijk, Australië, Canada en verschillende Europese landen.
Hoe werkt het test-negatieve ontwerp?
Bij een test-negatieve studie worden zieke mensen die positief testen op COVID-19 vergeleken met zieke mensen die negatief testen op andere luchtweginfecties. Onderzoekers kijken vervolgens naar wie in beide groepen gevaccineerd was. Als minder gevaccineerde mensen positief testen op COVID-19, betekent dit dat het vaccin bescherming biedt. De onderdrukte studie toonde aan dat de vaccins voor ongeveer 50% bescherming boden tegen spoedeisende hulpbezoeken en ziekenhuisopnames.
De onderzoekers wezen er ook op dat de effectiviteit van de vaccins moet worden geïnterpreteerd als de extra bescherming die de 2025-2026-vaccins bieden in een bevolking met reeds hoge immuniteit door eerdere infecties of vaccinaties.
Bhattacharya suggereerde dat studies in het MMWR niet betrouwbaar zouden zijn omdat ze niet door externe partijen zijn peer-reviewed. Toch blijkt uit eerdere studies naar COVID-19-vaccineffectiviteit, gepubliceerd in peer-reviewed tijdschriften, dat de resultaten vergelijkbaar zijn met die in het MMWR.
Blokkade van nieuwe veiligheidsstudies
De ondermijning van vaccinvertrouwen beperkt zich niet tot het tegenhouden van studies. Volgens The New York Times heeft de FDA recentelijk de publicatie geblokkeerd van meerdere nieuwe studies die de veiligheid van COVID-19- en gordelroosvaccins onderzochten. Deze studies werden ondersteund door de FDA zelf.
Experts waarschuwen dat dergelijke acties het vertrouwen in vaccins verder kunnen ondermijnen, vooral in een tijd waarin vaccinatie cruciaal blijft voor de volksgezondheid.
"Het tegenhouden van wetenschappelijke studies die de veiligheid en effectiviteit van vaccins bevestigen, is niet alleen onverantwoord, maar ook gevaarlijk voor de publieke gezondheid."