Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) może wkrótce wprowadzić zakaz stosowania elektrowstrząsów jako kary wobec dzieci z niepełnosprawnością intelektualną i autyzmem. Decyzja, która była oczekiwana już w zeszłym roku, została ponownie przełożona, jednak teraz FDA zapowiada, że w najbliższych dniach ogłosi swoje stanowisko.
Jedynym ośrodkiem w Stanach Zjednoczonych, który stosował tę kontrowersyjną metodę, jest Judge Rotenberg Educational Center (JRC) w Massachusetts. Placówka ta od lat była krytykowana za używanie urządzeń emitujących bolesne impulsy elektryczne wobec dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną, autyzmem oraz poważnymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak schizofrenia.
Nowe przepisy FDA, jeśli zostaną ostatecznie przyjęte, nie zakazują wszystkich form terapii elektrowstrząsowej. Nadal dopuszczalne będą dobrowolne zastosowania, takie jak leczenie uzależnienia od nikotyny. Nie obejmą one również urządzeń stosowanych w terapii elektrowstrząsowej przy leczeniu ciężkich depresji czy zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Zakaz dotyczyć będzie wyłącznie urządzeń używanych przez JRC do karania i kontrolowania zachowania podopiecznych.
Długotrwałe szkody psychiczne i fizyczne
Zdaniem ekspertów i organizacji zajmujących się prawami osób niepełnosprawnych, elektrowstrząsy powodują poważne, długotrwałe szkody. Amerykańska Akademia Pediatrii ostrzega, że metoda ta może prowadzić do trwałych uszkodzeń fizycznych i psychicznych.
„Wiemy na podstawie zeznań osób, które przeżyły, oraz ekspertów, że ten proceder powoduje urazy, traumy i trwałe szkody. Osoby autystyczne są rażone prądem za rzeczy takie jak niezdjęcie kurtki.”
– Zoe Goss, dyrektorka ds. działań na rzecz osób autystycznych w Autistic Self Advocacy Network
FDA zakazała już w 2020 roku stosowania elektrowstrząsów bez zgody pacjenta w przypadku zachowań autoagresywnych lub agresywnych. Jednak decyzja ta została uchylona w 2021 roku przez federalny sąd apelacyjny, który zakwestionował uprawnienia agencji do wprowadzania takich regulacji. W 2022 roku Izba Reprezentantów przyjęła projekt ustawy zakazującej stosowania tej metody wobec osób z niepełnosprawnością intelektualną i rozwojową, jednak ustawa nie została przyjęta przez Senat.
Brak dowodów na skuteczność metody
Zwolennicy elektrowstrząsów twierdzą, że metoda ta pomaga uspokajać osoby z niepełnosprawnością intelektualną i rozwojową, które przejawiają trudne zachowania. Jednak FDA jednoznacznie stwierdza, że brak jest dowodów potwierdzających skuteczność tej metody. Co więcej, terapia niesie ze sobą poważne ryzyko skutków ubocznych.
„Urządzenia te niosą ze sobą szereg zagrożeń psychologicznych, takich jak depresja, lęki, nasilenie objawów choroby podstawowej, rozwój zespołu stresu pourazowego, a także ryzyko fizyczne, takie jak ból, oparzenia i uszkodzenia tkanek.”
– Owen Faris, były p.o. dyrektora Biura Oceny Produktów i Jakości w FDA
Podczas procesu konsultacji publicznych dotyczących nowych przepisów, do FDA wpłynęło blisko 800 opinii i wniosków. Większość z nich popierała zakaz stosowania elektrowstrząsów.
„Osoby autystyczne potrzebują pomocy, a nie kary” – napisał w swoim komentarzu River Bradley, osoba autystyczna. „Tymczasem są karane za rzeczy takie jak niezdjęcie kurtki czy krzyk bólu spowodowany porażeniem prądem.”
Decyzja FDA ostateczna może zostać ogłoszona w najbliższych dniach. Jeśli zakaz wejdzie w życie, JRC będzie zmuszony zaprzestać stosowania elektrowstrząsów wobec swoich podopiecznych.