Rzadki przypadek w Sądzie Najwyższym: Thomas przeciwko Alito

Sędziowie Thomas i Alito – najczęstsza para zgodnych głosów w SN

Sędziowie Clarence Thomas i Samuel Alito należą do najczęściej głosujących razem w Sądzie Najwyższym Stanów Zjednoczonych. Według analizy opublikowanej przez SCOTUSblog w ubiegłym roku, w kadencji 2024–2025 sędziowie zgodzili się w 97% przypadków rozstrzyganych z uzasadnieniem oraz w 100% w sprawach podzielonych 6:3 lub 5:4. Ich współpraca była niemal bezprecedensowa – aż do niedawnego wyjątku.

Sprawa Hencely v. Fluor Corporation – precedensowe rozstrzygnięcie

Wczoraj Sąd Najwyższy wydał precedensowe orzeczenie w sprawie Hencely v. Fluor Corporation, w której Thomas i Alito zajęli przeciwne stanowiska. Sprawa dotyczyła ataku terrorystycznego przeprowadzonego przez bojownika Talibanu na amerykańskiej bazie Bagram w Afganistanie. Wojskowy specjalista Winston Hencely został ciężko ranny w wyniku wybuchu, a następnie pozwał firmę Fluor Corporation – podwykonawcę armii USA – o zaniedbanie w nadzorze nad lokalnymi pracownikami.

W wewnętrznym dochodzeniu armia amerykańska uznała, że Fluor zaniedbał obowiązków, w tym „nieuzasadnioną pobłażliwość w zapewnieniu odpowiedniego nadzoru nad lokalnymi pracownikami, zgodnie z wymogami kontraktu”.

Kluczowe pytanie prawne

Sąd Najwyższy musiał rozstrzygnąć, czy pozew Hencely’ego może być rozpatrywany przez sąd stanowy, czy też jest on blokowany przez federalne prawo. W większości 6:3 sędzia Thomas, autor uzasadnienia, uznał, że stanowy pozew o zaniedbanie może być kontynuowany.

„Żaden przepis Konstytucji ani federalne ustawodawstwo nie uzasadnia blokowania przez rząd federalny zwykłej jurysdykcji stanowej w sprawach o zaniedbanie. Ani precedensy tego Sądu nie nakazują takiego rezultatu.”

Uzasadnienie Thomasa poparli sędziowie Sonia Sotomayor, Elena Kagan, Neil Gorsuch, Amy Coney Barrett i Ketanji Brown Jackson.

Dysydent Alito: federalizm zagraża kompetencjom wojskowym

Sędzia Samuel Alito, autor zdania odrębnego, ostro skrytykował stanowisko Thomasa, argumentując, że federalizm prowadzi do nadmiernego ograniczania prerogatyw rządu federalnego w kwestiach wojskowych.

„Czy stan może regulować kwestie bezpieczeństwa na wojskowej bazie w aktywnej strefie wojennej? Czy sędziowie i ławy przysięgłych stanowych mogą oceniać decyzje wojskowe, które wiążą się z ryzykiem strategicznym? Moim zdaniem odpowiedź musi brzmieć: nie. Z tego powodu ten stanowy pozew o zaniedbanie jest blokowany przez Konstytucję, która przyznaje wyłączne kompetencje w zakresie spraw wojskowych rządowi federalnemu.”

Dyssydent Alito zebrał poparcie jedynie szefa SN, Johna Robertsa, oraz sędziego Bretta Kavanaugha.

Niezwykłe sojusze w Sądzie Najwyższym

To precedensowe głosowanie odsłoniło niecodzienną sytuację: Thomas, znany z konserwatywnego stanowiska, znalazł się w większości razem z trzema sędziami mianowanymi przez demokratów, podczas gdy Alito uzyskał poparcie jedynie u dwóch konserwatywnych kolegów. Takie nieoczekiwane sojusze pokazują, jak zasady federalizmu mogą prowadzić do niekonwencjonalnych podziałów w najwyższym amerykańskim sądzie.

Inne ważne informacje prawne

Tymczasem prezydent Donald Trump, komentując w mediach społecznościowych niedawną sprawę dotyczącą obywatelstwa przez urodzenie (birthright citizenship), sugeruje, że spodziewa się przegranej w sprawie Trump v. Barbara. Jego wypowiedzi wskazują na rosnące obawy o możliwe ograniczenie tej konstytucyjnej gwarancji.