Teksas’ta faaliyet gösteren Energy Forge One, Microsoft’un da içinde yer alabileceği bir veri merkezine elektrik sağlamak üzere dev bir doğalgaz santrali inşa etmek için eyaletten yüz milyonlarca dolarlık vergi indirimi talep ediyor. Proje, Teksas Eyalet Saymanlık Kurulu’na sunulan bir başvuru kapsamında değerlendiriliyor.

Geçtiğimiz ocak ayında, Saymanlık Kurulu projeye destek verilmesi yönünde ilk tavsiye kararını aldı. Bu karar, yalnızca veri merkezi kullanımı için tasarlanan bir santrale verilen ilk onay olarak kayıtlara geçti. Mart ayında ise Chevron, Microsoft ve projeye yatırım yapan Engine 1 adlı fonla bir “tekel anlaşması” imzaladığını duyurdu.

Microsoft, veri merkezleri inşa ettiği bölgelerde “iyi komşu” olma sözü verirken, yerel emlak vergilerinin “tam ve adil” şekilde ödeneceğini taahhüt etmişti. Ancak şirket, henüz santral için kesin bir anlaşma imzalamış değil. Microsoft’un altyapı genel müdür yardımcısı ve baş hukuk müşaviri Rima Alaily, yaptığı açıklamada, “Microsoft, Chevron ile görüşmelerini sürdürüyor. Ticari koşullar henüz netleşmedi ve şu aşamada kesin bir anlaşma bulunmuyor.” ifadelerini kullandı.

Proje kapsamında Chevron’a tanınması planlanan vergi indirimi, büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezlerine yönelik artan kamu tepkisiyle aynı döneme denk geliyor. Aynı zamanda eyalet yasama organları, veri merkezlerine verilen milyarlarca dolarlık teşvikleri daha sıkı denetlemeye başladı. Teksas gibi bazı eyaletlerde bu teşviklerin yıllık maliyeti 1 milyar doları aşabiliyor.

Vergi İndirimi Nasıl İşleyecek?

Chevron, proje için Teksas’ın 2023 yılında yürürlüğe giren İş, Enerji, Teknoloji ve İnovasyon (JETI) Yasası kapsamında vergi muafiyeti başvurusunda bulundu. Program, eyalette büyük altyapı projeleri inşa eden şirketlere, yerel okul bölgelerinin tahsil edebileceği emlak vergilerinde bir tavan uygulanmasını öngörüyor. Bu sayede şirketler, projelerinden kaynaklanan vergi yükünü azaltırken, okul bölgeleri de herhangi bir gelir kaybına uğramıyor.

Projeye ilişkin devlet belgelerine göre, Chevron’un 10 yıllık süre zarfında elde edeceği vergi tasarrufu, projenin nihai boyutuna ve yatırım miktarına bağlı olarak 227 milyon doları aşabilir.

Çevresel ve Ekonomik Tepkiler

Chevron sözcüsü Paula Beasley, vergi indirimlerinin yalnızca enerji üretim tesisine uygulanacağını ve veri merkezine doğrudan bir fayda sağlamayacağını belirtti. Beasley, “Tüm teşvikler, yeni enerji altyapısını desteklemek amacıyla değerlendiriliyor ve gelecekteki veri merkezlerine uzatılmıyor.” açıklamasını yaptı.

Ancak çevre örgütleri ve bazı yerel yönetimler, veri merkezlerinin artan elektrik talebinin fosil yakıt bağımlılığını artıracağı ve iklim hedeflerine zarar vereceği endişesini taşıyor. Büyük teknoloji şirketleri, veri merkezlerine yönelik artan kamu baskısı altında, yenilenebilir enerji kullanımını artırma sözü veriyor. Microsoft da geçtiğimiz yıllarda, veri merkezlerinde kullanılan elektriğin tamamını yenilenebilir kaynaklardan sağlamayı taahhüt etmişti.

“Veri merkezleri, sadece elektrik tüketimiyle değil, aynı zamanda yerel altyapı üzerindeki baskıyla da giderek daha fazla tartışma konusu haline geliyor. Bu projeler, devlet kaynaklarının nasıl kullanıldığına dair daha şeffaf bir değerlendirmeyi zorunlu kılıyor.” — Enerji Politikası Uzmanı