Çin, Meta'nın AI girişimi Manus satın almasını engelledi

Çin hükümeti, ABD merkezli teknoloji devi Meta'nın Singapur merkezli yapay zeka girişimi Manus'u satın alma işlemini aniden engelledi. Yetkililer, ileri teknoloji aktarımı konusundaki endişeler nedeniyle bu kararı aldıklarını açıkladı.

Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu, yaptığı açıklamada, Manus'a yönelik yabancı satın alma işleminin yasaklandığını ve tüm tarafların anlaşmadan çekilmesi gerektiğini bildirdi. Açıklamada, Meta Platforms'a doğrudan atıfta bulunulmadı; ancak şirket, Facebook ve Instagram'ın sahibi konumunda bulunuyor.

Manus, Çin kökenli olmasına rağmen Singapur merkezli faaliyet gösteren bir girişimdir. Şirket, uygulamalar için kod yazma, pazar araştırması yapma ve bütçe hazırlama gibi karmaşık görevleri otomatik olarak gerçekleştirebilen genel amaçlı bir AI ajanı sunmaktadır.

Karar, Yabancı Yatırımların Güvenlik İncelemesi Çalışma Mekanizması Ofisi tarafından Çin mevzuatına uygun olarak alındı. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mayıs ayında Çin lideri Xi Jinping ile görüşmek üzere Pekin'e yapacağı ziyaretten sadece birkaç hafta önce gerçekleşti.

Beyaz Saray Sözcüsü Kush Desai, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Trump yönetiminin "ABD'nin lider konumdaki ve yenilikçi teknoloji sektörünü her türlü yabancı müdahaleden korumaya devam edeceğini" belirtti.

Meta, Aralık ayında Manus'ı satın alacağını duyurmuştu. Bu, ABD'li büyük bir teknoloji şirketinin Çin bağlantıları güçlü bir AI şirketini satın alması açısından nadir bir durumdu. Anlaşma, Meta'nın platformlarındaki AI hizmetlerini genişletmesine yardımcı olacaktı.

Meta, Manus'un Çin'deki faaliyetlerini durduracağını ve şirketteki Çinli sahiplik payının sona ereceğini açıklamıştı. Buna rağmen Çin, Ocak ayında anlaşmanın yerel mevzuata uygunluğunu araştıracağını duyurmuştu. Çin Ticaret Bakanlığı, o dönemde yaptığı açıklamada, yurtdışına yatırım yapan, teknoloji ihraç eden, veri aktarımı gerçekleştiren ve yabancı şirket satın alan girişimlerin Çin yasalarına uyması gerektiğini vurgulamıştı.

Meta, Manus'un çoğu çalışanının Singapur'da bulunduğunu belirtmişti. Anlaşma öncesinde Manus'un ana şirketi Singapur merkezli Butterfly Effect Pte idi. Ancak AI girişimi, yıllar önce Pekin'de kayıtlı benzer isimli şirketlere dayanıyordu.

Manus'tan yapılan açıklamada, şirketin "şu anda Meta'nın bir parçası olduğu" ifade edildi; bu da anlaşmanın zaten tamamlandığına işaret ediyor. Meta ise Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Manus işleminin "uygulanabilir tüm yasalara tam olarak uygun olduğunu" belirtti. Şirket, "soruşturmanın uygun bir şekilde sonuçlanmasını beklediğini" kaydetti.

Analistler, bu kararın, ABD ile teknoloji alanındaki jeopolitik rekabetin artması nedeniyle Çin'in AI endüstrisine yönelik denetimini sıkılaştırdığının bir göstergesi olduğunu değerlendiriyor.

"Çin, AI yeteneklerini ve insan kaynağını ulusal güvenlik açısından kritik bir varlık olarak görüyor ve bu alanda sert bir duruş sergilemeye hazır olduğunu dünyaya gösteriyor." şeklinde görüş bildiren Lian Jye Su, teknoloji araştırma şirketi ABI Research'ın baş analistidir.