ABŞ Apellyasiya Məhkəməsi: Texasın On Əmr Qanunu 'Tərbiyə' Sayılmır

Texas məktəblərində On Əmr lövhələrinin nümayişi: Federal məhkəmənin qərarı

ABŞ-də məktəblərdə On Əmr lövhələrinin nümayişi məsələsi yenidən müzakirə mövzusuna çevrilib. Bu həftə federal apellyasiya məhkəməsi Texasın On Əmr qanununu təsdiqləyərək, məktəblərin müəyyən formatda lövhələri nümayiş etməsini tələb edən S.B. 10 qanununu leqal hesab etdi. Lakin qanuna qarşı çıxanlar bu qərara qarşı çıxaraq, məsələnin Ali Məhkəməyə qədər gedəcəyinə inanırlar.

Qanunun əsas tələbləri

Texasın On Əmr qanunu (S.B. 10) məktəblərin hər sinif otağında On Əmr lövhələrini 'görünən yerlərdə' asmasını nəzərdə tutur. Lövhələrin minimum ölçüsü 16x20 düym olmalıdır və müəyyən versiyanın istifadə olunması tələb edilir. Məktəblər lövhələri satın almaq məcburiyyətində deyillər, lakin qanuna uyğun lövhələr qəbul etmək məcburiyyətindədirlər.

Məhkəmənin qərarı və qarşı çıxışlar

5-ci Apellyasiya Məhkəməsinin qərarına əsasən, S.B. 10 qanunu ABŞ Konstitusiyasının Birinci Düzəlişinin 'Dövlət Kilsəsi' və 'Din Azadlığı' maddələrini pozmur. Məhkəmənin qərarında qeyd edilir ki, lövhələr tələbələrə dini təbliğat aparmır, onların dini inanclarına təsir göstərmir və müəllimlərdən tələbələrə dini mövzular haqqında danışmağı tələb etmir.

«Tələbələrin dini dillə qarşılaşması onların zorla tərbiyə olunması üçün əsas deyil.» — 5-ci Apellyasiya Məhkəməsinin qərarı

Lakin qanuna qarşı çıxanlar bu qərarı qəbul etmirlər. Texasın Amerika Vətəndaş Azadlıqları İttifaqı (ACLU) təşkilatı bildirir ki, bu qərar ABŞ Ali Məhkəməsinin əvvəlki qərarları ilə ziddiyyət təşkil edir və uşaqların dini azadlıq hüquqlarını pozur. Təşkilat qərarın Ali Məhkəməyə qədər müraciət ediləcəyini bildirir.

Qanunun tərəfdarlarının mövqeyi

Qanunun müəllifi və tərəfdarı olan Texas senatoru Phil King bildirir ki, On Əmr lövhələri sadəcə tarixi sənədlər deyil, həm də əxlaq qaydalarıdır. O qeyd edir:

«Hər bir uşaq məktəbdə On Əmr lövhələrini görməlidir. Onlar hər gün sinif otağında 'öldürmək günahdır, oğurluq günahdır, yalan danışmaq günahdır' kimi ifadələri oxumalıdırlar. Bu, Tanrının qaydalarıdır və uşaqlar bunu hər gün görməlidirlər.»