Teksas'ta On Emir Yasası Yeniden Gündemde
ABD'de eyalet okullarının sınıflarına On Emir'in posteri asılması zorunluluğu getiren tartışmalı yasa, federal temyiz mahkemesi tarafından onaylandı. ABD 5. Daire Temyiz Mahkemesi, Salı günü yaptığı açıklamada, Senato Kararı 10 (S.B. 10) adı verilen yasanın anayasaya aykırı olmadığına karar verdi.
Yasanın Getirdikleri
S.B. 10'e göre, Teksas'taki tüm devlet okullarının sınıflarına, en az 16x20 inç boyutunda olan ve belirli bir versiyonu zorunlu kılınan On Emir posteri asılması gerekiyor. Yasa, sınıflarda bu posteri bulundurmayan öğretmenlere, uygun posteri satın alma zorunluluğu getirmiyor. Ancak yasa, uygun posteri bağışlayanlara karşı da herhangi bir engel koymuyor.
Tartışmalar ve İtirazlar
Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Teksas genelinde büyük tartışmalar başladı. Bazı öğretmenler, yasanın zorlayıcı ve anayasaya aykırı olduğunu savunarak görevlerinden istifa etti. Associated Press'in haberine göre, yasanın uygulanmasıyla ilgili olarak iki federal yargıç daha önce yasanın anayasaya aykırı olduğunu belirterek, 25 okul bölgesinde uygulanmasını engelledi.
Federal Yargıç Fred Biery, yasanın anayasaya aykırı olduğunu belirttiği kararda, "Yasa, maruz kalma sınırını zorlayıcı baskıya taşıyor" ifadesini kullandı. Ayrıca, "On Emir'in kamu eğitiminde kullanımına dair daha geniş bir geleneğin yetersiz kanıtı var" şeklinde görüş bildirdi.
Federal Mahkemenin Kararı
5. Daire Temyiz Mahkemesi ise Salı günkü kararında, yasanın ABD Anayasası'nın Birinci Değişikliği'nde yer alan 'Kurulma Maddesi' ve 'Din Özgürlüğü Maddesi'ni ihlal etmediğini belirtti. Kararda, yasanın öğrencileri herhangi bir dini uygulamaya zorlamadığı vurgulandı. Mahkeme, "Öğrencilerin On Emir'e maruz kalması, zorlayıcı baskının aracı olarak görülmemeli" ifadesini kullandı.
Yasa Destekçilerinin Gerekçesi
Yasanın destekçileri ise posteri sadece tarihi bir metin olarak değil, aynı zamanda ahlaki bir rehber olarak görüyor. Yasanın yazarı ve sponsorluğunu yapan Teksas Senatörü Phil King (Cumhuriyetçi-Weatherford), Haziran ayında yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Her çocuğun, K-12 eğitimi boyunca sınıflarında bulundukları her gün, duvarlarda 'öldürmek yanlıştır, çalmak yanlıştır, yalan söylemek yanlıştır' gibi ifadeleri görmesini istiyoruz. Bu ifadelerin Tanrı'nın sözleri olduğunu ve onların önemini anlamalarını istiyoruz. Bu nedenle, çocukların kamu eğitimi boyunca her gün sınıflarında bu ifadeleri görmelerini istiyoruz."
Karara Tepkiler ve Gelecek Süreç
Yasanın iptali için dava açan gruplar arasında Teksas Amerikan İnsan Hakları Birliği (ACLU) de yer alıyor. ACLU ve diğer gruplar, Salı günkü kararın Birinci Değişiklik'in temel ilkelerine ve ABD Yüksek Mahkemesi'nin bağlayıcı kararlarına aykırı olduğunu belirtti. Gruplar, kararın Yüksek Mahkeme tarafından yeniden değerlendirilmesini talep ediyor.
Eğer dava Yüksek Mahkeme'ye taşınırsa, mahkeme büyük olasılıkla yasanın Kurulma Maddesi'ni tarihsel açıdan ne ölçüde karşıladığına odaklanacak.