Aston Martin 8-ci dəfə təcili vəsait tələb etdi: Geely-nin növbəti addımı nə ola bilər?

Aston Martin 2018-ci ildə fond bazarına çıxdıqdan sonra dəyəri 10 dəfə azaldı. Son olaraq isə şirkət, fond bazarına çıxdığından bu yana 8-ci dəfə təcili vəsait üçün müraciət etdi. Bu vəziyyət, Lawrence Stroll-un Aston Martin-də nə qədər davam edəcəyi barədə suallar doğurur.

2018-ci ildə fond bazarına çıxan və 2020-ci ildə kanadalı milyarder Lawrence Stroll tərəfindən ciddi sərmayə alan Aston Martin, əvvəllər heç olmadığı qədər uğurlu olacağına ümid verirdi. Lakin fond bazarına çıxdıqdan 8 il sonra şirkətin dəyəri kəskin şəkildə enib, itkilər davam edir. Bu isə şirkətin nə qədər davam edə biləcəyi barədə ciddi suallar doğurur.

Fond bazarına çıxdıqdan sonra Aston Martin-in dəyəri təxminən 4.3 milyard funt sterlinq (5.8 milyard dollar) təşkil edirdi, lakin indi bu rəqəm 430 milyon funt sterlinqə (584 milyon dollar) enib. Cəmi iki həftə əvvəl şirkət, 8-ci dəfə təcili vəsait üçün müraciət etdi və nəticədə Stroll tərəfindən rəhbərlik edilən investorlar konsorsiumundan 50 milyon funt sterlinq (67.9 milyon dollar) vəsait aldı.

Aston Martin-in itkiləri nə qədər artıb?

Şirkətin bəzi yeni modelləri, məsələn, Valhalla, çox maraqlı olsa da, keçən il şirkətin qarşılıqsız itkiləri 25% artaraq 364 milyon funt sterlinq (494 milyon dollar) təşkil etdi. Stroll şirkətə olan sədaqətindən danışsa da, The Telegraph-ın məlumatına görə, bəzi müşahidəçilər Çin nəhəngi Geely-nin Aston Martin-i xilas etmək üçün addım ata biləcəyini düşünür.

Geely-nin potensial müdaxiləsi

Stroll tərəfindən idarə olunan Yew Tree konsorsiumu Aston Martin-in ən böyük səhmdarıdır və 31% səhmdarlıq payına malikdir. Geely isə üçüncü ən böyük səhmdar olaraq təxminən 17% səhmdarlıq payına malikdir. Bu rəqəm, Səudiyyə İnvestisiya Fondunun payından bir qədər geridədir. Geely, həmçinin Britaniya firması Lotus-un əsas səhmdarıdır və 2013-cü ildə London Taksi Şirkətini xilas edərək, onu London Electric Vehicle Company (LEVC) olaraq yenidən qurmuşdur.

Geely-nin rəhbəri Li Shufu-nun Britaniya avtomobillərinə xüsusi maraq göstərdiyi məlumdur. Lakin Volvo Geely-nin nəzarəti altında uğur qazansa da, eyni şey Lotus və LEVC üçün deyilə bilməz. Lotus, Hethel qərargahında 500-dən çox işçini işdən çıxardığını və 2025-ci ilin ilk yarısında 195 milyon funt sterlinq (264 milyon dollar) itki ilə qarşılaşdığını açıqladı.

Ehtimal olunur ki, Geely Aston Martin-i xilas etmək üçün fəaliyyətə başlasa, istehsalı Çinə köçürməyə məcbur ola bilər. The Telegraph-a müsahibə verən Aston Martin-in bir tədarükçüsü belə fikir irəli sürüb: «Çin dünyada ən aşağı xərclərə malikdir, və klassik Çin biznes modeli isə pulun olduğu yerə getməkdir. Qorxu ondadır ki, bütün istehsalı oraya köçürəcəklər. Bunu xoşlamasaq da, bu cür addım iqtisadi cəhətdən düzgün ola bilər.»

Lakin investorlar Aston Martin-i dəstəkləməkdə tərəddüd edir. Məlumatlara görə, Geely-nin səhmdarlıq payı təxminən 14%-ə qədər azalıb, Mercedes-in isə səhmdarlıq payı əvvəllər 20%-dən çox olsa da, indi 8%-dən aşağı düşüb. Keçmiş Aston Martin rəhbəri Andy Palmer isə şirkətin Çin tərəfdaşlarını qəbul etməsinin vacibliyini vurğulayaraq, «Onlar bizdən 10 il qabaqdadır» deyib.