Q’orianka Kilcher daagt James Cameron en Disney voor de rechter: haar gezicht zou gebruikt zijn voor Neytiri in Avatar

De Peruaans-Amerikaanse actrice en activiste Q’orianka Kilcher (36) heeft een rechtszaak aangespannen tegen filmmaker James Cameron en The Walt Disney Company. In de zaak, ingediend op dinsdag, beschuldigt ze Cameron ervan haar uiterlijk te hebben gebruikt als inspiratie voor de hoofdrol Neytiri in de succesvolle Avatar-franchise, zonder haar toestemming of compensatie.

Gezicht van 14-jarige actrice als basis voor Neytiri

Volgens de aanklacht zou Cameron in 2006, toen Kilcher 14 jaar oud was, haar gezicht hebben ‘geëxtraheerd’ uit een foto van haar in de film The New World. In die film speelde ze de rol van Pocahontas. Vervolgens zou hij zijn ontwerpteam opdracht hebben gegeven om haar gelaatstrekken als basis te gebruiken voor het personage Neytiri, een van de hoofdrollen in Avatar.

De aanklacht stelt dat Cameron en Disney hiermee haar biometrische identiteit en culturele erfgoed hebben misbruikt om een miljardenfranchise te creëren. “Deze zaak onthult hoe een van Hollywoods machtigste filmmakers een jonge inheemse meid haar biometrische identiteit en cultureel erfgoed heeft uitgebuit om een recordbrekende filmfranchise te maken – zonder haar erkenning of compensatie voor te bieden,” aldus de aanklacht, geciteerd door NBC.

Avatar als symbool van inheemse strijd, maar met gestolen gezicht

De Avatar-franchise, die wereldwijd bijna 7 miljard dollar heeft opgebracht, presenteert zich als een film die sympathiek staat tegenover inheemse strijd. Toch zou achter de schermen een 14-jarig inheems meisje onbewust haar gezicht hebben geleverd voor een personage dat deze strijd symboliseert, zonder dat zij daar ooit toestemming voor heeft gegeven.

Cameron gaf toe dat Neytiri op haar leek

Kilcher beweert dat ze pas jaren later, in 2010, ontdekte dat haar gezicht was gebruikt. Toen ontving ze van Cameron een ingekaderde schets van Neytiri met een briefje waarin stond: “Je schoonheid was mijn vroege inspiratie voor Neytiri. Jammer dat je toen een andere film aan het opnemen was. Volgende keer.” Op dat moment was ze ongeveer 18 jaar oud.

Pas vorig jaar realiseerde Kilcher zich volgens de aanklacht de volledige omvang van het gebruik van haar gezicht. Tijdens een interview hield Cameron een schets van Neytiri omhoog en zei: “Dit is eigenlijk haar… ondergezicht. Ze had een heel interessant gezicht.”

Diepe impact en beschuldiging van diefstal

De aanklacht beschrijft Camerons handelen als diefstal en noemt het proces van het creëren van Neytiri een “letterlijke transplantatie van het gezicht van een echte tiener in een blockbustermoviepersonage.”

Kilcher beschuldigt Cameron en Disney er ook van een deepfake-achtige techniek te hebben gebruikt, waarbij haar gezicht zonder toestemming werd omgezet in een fictief personage. Daarnaast zou Disney de Avatar-films hebben gepromoot als een verhaal dat inheemse strijd steunt, terwijl achter de schermen een inheems meisje werd uitgebuit.

Geen rol, wel een schets en een briefje

Opvallend is dat Cameron Kilcher nooit heeft benaderd voor de rol van Neytiri. Die rol ging uiteindelijk naar actrice Zoe Saldaña. Toch zou hij haar jaren later een schets en een persoonlijk briefje hebben gegeven, waarin hij haar gezicht als inspiratie noemde.

De aanklacht benadrukt dat Kilcher nooit heeft ingestemd met het gebruik van haar gezicht en dat ze pas achteraf ontdekte hoe haar uiterlijk was verwerkt in een van de meest succesvolle filmfranchises aller tijden.

“Dit is geen kwestie van inspiratie, maar van diefstal.” – Q’orianka Kilcher