AI w miejscu pracy: obietnice a rzeczywistość
Sztuczna inteligencja wkracza w każdy aspekt życia, w tym w środowisko pracy. Obawy dotyczące jej wpływu na zatrudnienie nie są bezpodstawne – giganci technologiczni, tacy jak Meta czy Square, już zwolnili tysiące pracowników, zastępując ich rozwiązaniami opartymi na AI. Czy jednak taka strategia przynosi oczekiwane korzyści biznesowe?
Badanie Gartnera: brak zwrotu z inwestycji w AI
Analiza przeprowadzona przez Gartnera wśród 350 globalnych liderów firm o rocznych przychodach przekraczających miliard dolarów rzuca nowe światło na ten problem. Wyniki są zaskakujące: 80% badanych przyznało, że ograniczyło zatrudnienie, aby zainwestować w technologie AI lub autonomiczne systemy. Jednakże, żaden z nich nie był w stanie udowodnić, że takie posunięcie przyniosło wymierne korzyści finansowe.
Okazuje się, że firmy, które zwolniły pracowników w imię automatyzacji, osiągnęły takie same wyniki finansowe jak te, które zdecydowały się na utrzymanie zespołu. Co więcej, wiele z nich musiało zrezygnować z cennej wiedzy instytucjonalnej oraz dobrego klimatu w zespole, nie uzyskując przy tym żadnych dodatkowych zysków.
AI nie generuje wzrostu przychodów
Wnioski z badania Gartnera nie są odosobnione. W ubiegłym roku naukowcy z MIT przeprowadzili podobne badania, które wykazały, że AI nie przyczynia się do znaczącego wzrostu przychodów w większości firm ją wdrażających.
Czy inwestycje w AI są skazane na porażkę?
Helen Poitevin, analityk Gartnera, sugeruje, że masowe zwolnienia mogą być jedynie próbą wdrożenia AI na małą skalę, a nie strategicznym przeorientowaniem działalności firmy.
„Wydaje się, że dla wielu firm jest to jednorazowe działanie, które nie przekłada się na pełny zwrot z inwestycji w AI.”
Które firmy odnoszą sukcesy dzięki AI?
Badanie Gartnera wskazuje, że największe korzyści czerpią te przedsiębiorstwa, które traktują AI jako narzędzie wspomagające pracowników, a nie ich zastępujące. Takie podejście, określane mianem „wzmocnienia ludzi” (people amplification), pozwala na zwiększenie efektywności bez utraty cennego kapitału ludzkiego.
Niestety, nawet ta strategia nie jest wolna od wyzwań. Badania pokazują, że wielu pracowników niechętnie korzysta z wewnętrznych narzędzi AI – według jednego z raportów, aż 54% unika ich stosowania.
Podsumowanie: AI jako wsparcie, a nie zagrożenie
Choć inwestycje w sztuczną inteligencję nadal rosną, dowody wskazują, że jej rola w miejscu pracy powinna być uzupełniająca, a nie zastępcza. Firmy, które traktują AI jako narzędzie wspierające pracowników, mają większe szanse na sukces niż te, które decydują się na masowe zwolnienia w imię automatyzacji.