Republikanie wykorzystali rzadko stosowane prawo, by otworzyć dzikość Minnesoty na wydobycie

Zakaz wydobywczy w Boundary Waters zagrożony

Rejon Boundary Waters w Minnesocie to jeden z najcenniejszych ekosystemów w Stanach Zjednoczonych. Obszar obejmujący ponad milion akrów dziewiczych lasów, jezior i strumieni, dostępny głównie kajakami, stanowi unikalne dziedzictwo przyrodnicze i popularne miejsce rekreacji. W czwartek Senat USA, zdominowany przez republikanów, podjął decyzję, która może zagrozić temu środowisku.

Republikanie wykorzystali ustawę o przeglądzie kongresowym (CRA) – mało znaną procedurę prawną – by uchylić 20-letni zakaz wydobywczy w Boundary Waters. Głosowanie zakończyło się wynikiem 50:49 na korzyść zniesienia ochrony. Decyzja ta budzi poważne kontrowersje wśród ekologów i prawników.

CRA – narzędzie do szybkiego uchylania regulacji

Ustawa CRA, wprowadzona w latach 90. przez ówczesnego przewodniczącego Izby Reprezentantów Newta Gingricha, miała na celu ograniczenie biurokracji rządowej poprzez likwidację nadmiernych regulacji. Pozwala Kongresowi na szybkie uchylanie federalnych przepisów za pomocą zwykłej większości, zamiast wymaganej wcześniej większości kwalifikowanej. Krytycy ostrzegają, że takie rozwiązanie osłabia ochronę środowiska, umożliwiając polityczne ingerencje w oparciu o badania naukowe.

„To pozwala Kongresowi na szybkie głosowanie 'za' lub 'przeciw', zamiast prowadzić merytoryczną debatę, która mogłaby zablokować decyzję filibustrem.”
Erik Schlenker-Goodrich, dyrektor Western Environmental Law Center

Rosnące wykorzystanie CRA pod rządami Trumpa

Przez pierwsze 20 lat istnienia CRA została użyta tylko raz – podczas rządów prezydenta Busha. Jednak administracja Donalda Trumpa znacząco rozszerzyła jej stosowanie. W samych tylko 2025 roku prezydent Trump podpisał 22 uchwały uchylające regulacje z okresu rządów Obamy. W przypadku Boundary Waters ochrona została ustanowiona trzy lata temu przez administrację Bidena, jednak nie w formie standardowego przepisu, a Public Land Order – dokumentu o wątpliwej podstawie prawnej.

Blaine Miller-McFeeley z organizacji Earthjustice podkreśla, że sytuacja ta jest „wyjątkowo wątpliwa pod względem prawnym”.

„Nie zakończyliśmy jeszcze walki. Istnieje wiele niewiadomych, ponieważ to niezbadane terytorium.”

Niebezpieczny precedens dla ochrony środowiska

Jeśli uchwała Senatu zostanie utrzymana, może otworzyć furtkę do politycznych ataków na decyzje dotyczące zarządzania ziemią publiczną. Republikański senator z Utah, Mike Lee, już zaproponował podobną uchwałę CRA, mającą na celu likwidację planu zarządzania zasobami w Grand Staircase-Escalante National Monument.

„Wszystkie te lokalne ataki na obszary chronione dzieją się równocześnie z dyskusjami na temat reformy pozwolenia środowiskowego.” – dodaje Schlenker-Goodrich.

NEPA – kluczowe narzędzie ochrony środowiska zagrożone

Uchwalenie w 1970 roku przez prezydenta Richarda Nixona National Environmental Policy Act (NEPA) było kamieniem milowym w ochronie środowiska. Ustawa wymaga, by federalne agencje oceniały wpływ dużych projektów inwestycyjnych na środowisko przed ich zatwierdzeniem. NEPA odegrała kluczową rolę w blokowaniu lub opóźnianiu szkodliwych inwestycji przemysłowych i infrastrukturalnych.

Jednak w ostatnich latach regulacje te zaczęły także ograniczać rozwój energii odnawialnej, takich jak farmy wiatrowe i słoneczne, a także modernizację sieci energetycznej niezbędną do wdrożenia czystej energii. Pomimo rosnącego poparcia dla reformy NEPA wśród obu partii, połączenie jej z wykorzystaniem CRA może postawić pod znakiem zapytania ochronę kolejnych obszarów naturalnych.

Ekolodzy ostrzegają, że decyzja dotycząca Boundary Waters może ustanowić niebezpieczny precedens, otwierając drogę do politycznych manipulacji w kwestiach ochrony środowiska.