Sąd uznał, że likwidacja programów DEI w Ohio nie narusza wolności słowa

Sędzia Matthew McFarland z federalnego sądu w południowej części stanu Ohio wydał niedawno wyrok w sprawie Rice v. Schell, uznając, że likwidacja programów i jednostek związanych z różnorodnością, równością i włączeniem (DEI) na Miami University nie narusza Pierwszej Poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Orzeczenie, wydane dwa tygodnie temu, zostało opublikowane w bazie Westlaw zaledwie kilka dni temu.

Pozwany, Darryl Rice, jest profesorem zarządzania z tytułem profesora stowarzyszonego na Farmer School of Business przy Miami University w Oxford. Przez ponad dziesięć lat prowadził zajęcia z zakresu zarządzania różnorodnością i międzykulturowego, uczestniczył w programach DEI oraz działał w komitetach zajmujących się tą tematyką. W kwietniu 2025 roku uniwersytet rozpoczął proces likwidacji szeregu jednostek i programów związanych z DEI, w tym:

• Biuro Transformacyjnej i Włączającej Doskonałości (Office of Transformational and Inclusive Excellence),
• Komitet Służb DEI przy Farmer School of Business,
• Centrum Różnorodności i Włączania Studentów (Center for Student Diversity and Inclusion),
• Regionalne Centrum DEI w Miami,
• Komitet Służb DEI w Katedrze Zarządzania,
• Ogólnouniwersytecka Konferencja Across-the-Divide,
• Biuletyn Newsletter Inclusive Excellence,
• Program Stypendiów dla Wykładowców ds. Doskonałości Włączającej (Inclusive Excellence Faculty Fellows Program),
• Program Mistrzów DEI (DEI Mastermind Program),
• Imprezy sieciowe związane z różnorodnością i włączeniem,
• Dzień Profesjonalnego Rozwoju DEI,
• oraz inne aktywności, które profesor Rice wykorzystywał do wypełniania swoich obowiązków służbowych.

Zgodnie z wytycznymi uniwersyteckimi dotyczącymi ścieżki awansu zawodowego, obowiązki służbowe obejmują m.in. udział w komitetach oraz prowadzenie programów edukacyjnych, jeśli nie są one częścią obowiązków dydaktycznych. Miami University poinformowało Rice’a, że decyzja o likwidacji tych jednostek wynika z obowiązującej ustawy Advance Ohio Higher Education Act (S.B. 1). Warto jednak zaznaczyć, że proces likwidacji i reorganizacji rozpoczął się jeszcze przed oficjalnym wejściem ustawy w życie.

Sędzia McFarland zwrócił uwagę na kluczowe zapisy ustawy S.B. 1, która nakazuje radom powierniczym państwowych uczelni wyższych przyjęcie i egzekwowanie polityki zabraniającej m.in.:

1. Organizowania szkoleń lub kursów orientacyjnych dotyczących różnorodności, równości i włączenia (z nielicznymi wyjątkami),
2. Prowadzenia istniejących biur lub wydziałów zajmujących się DEI,
3. Tworzenia nowych biur lub wydziałów DEI.

Ustawa precyzuje jednak, że nie zabrania ona prowadzenia dyskusji, debat czy nauczania w klasie, pod warunkiem że wykładowcy pozwalają studentom na wyrażanie zróżnicowanych poglądów.

Profesor Rice pozwał uniwersytet, twierdząc, że ustawa i jej realizacja naruszają jego wolność słowa gwarantowaną przez Pierwszy Amendment. Sędzia jednak odrzucił te zarzuty, podkreślając, że:

„To nie jest sprawa, w której rząd zmusza do określonej wypowiedzi. To nie jest sprawa, w której sama uczelnia występuje przeciwko ustawie. To nie jest sprawa, w której studenci zarzucają naruszenie konstytucyjnych praw. To nie jest sprawa, w której pozwany został zagrożony sankcjami dyscyplinarnymi za określone wypowiedzi. To nie jest sprawa, w której ograniczono wolność wypowiedzi wykładowcy w sali wykładowej lub na kampusie. Wręcz przeciwnie…”

Sędzia McFarland uznał, że likwidacja programów DEI nie stanowi bezpośredniego naruszenia wolności akademickiej Rice’a, gdyż nie została mu odebrana możliwość prowadzenia badań, nauczania ani wyrażania własnych poglądów. Decyzja uniwersytetu była wynikiem obowiązującego prawa stanowego, a nie celowym działaniem mającym na celu ograniczenie wolności słowa.