ABD’nin 8. Daire Mahkemesi, Iowa eyaletinin 2021 yılında yürürlüğe koyduğu izleme amaçlı yasaklama düzenlemesini onayladı. Mahkeme, bu yasayla özel mülkiyete girilerek yapılan kayıtların daha ağır cezalarla cezalandırılmasının hukuka uygun olduğunu karara bağladı.
Karar, PETA, Inc. v. Reynolds davasında alındı. Mahkeme heyeti, Yargıç Steven Grasz başkanlığında, Yargıçlar James Loken ve Raymond Gruender tarafından oluşturuldu.
Yasanın Kapsamı ve Cezalar
Iowa eyaletinin genel haksız giriş yasası, mülk sahibi tarafından uyarılan kişilerin mülke girmesini veya orada kalmasını yasaklıyor. 2021 yılında eyalet, bu yasanın yetersiz olduğunu belirterek, 727.8A maddesini yürürlüğe koydu. Buna göre:
- İlk kez izleme amaçlı haksız giriş: Ağır nitelikli kabahat (855 ila 8.540 dolar arası para cezası ve 2 yıla kadar hapis).
- Tekrar eden izleme amaçlı haksız giriş: D sınıfı suç (1.025 ila 10.245 dolar arası para cezası ve 5 yıla kadar hapis).
Yasa, özellikle kamera veya elektronik cihazlarla kayıt yapmayı hedef alıyor. Bu cihazların mülke girilerek kullanılması durumunda cezalar katlanıyor.
Örgütlerin İtirazı ve Mahkemenin Değerlendirmesi
Iowa Citizens for Community Improvement (ICCI) ve diğer hayvan hakları örgütleri, yasanın ifade özgürlüğünü kısıtladığını savunarak yasa aleyhine dava açtı. Örgütler, üyelerinin siyasi ve ticari alanlardaki haksız girişlerini kayıt altına alarak kamuoyunu bilgilendirmeye çalıştığını belirtti. Ancak mahkeme, bu kayıtların ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorusunu yanıtsız bıraktı.
"Yüksek Mahkeme, özel mülkiyette genel ifade özgürlüğü hakkı tanımamıştır. Bu nedenle, haksız giriş yapan bir kişinin kayıt yapma hakkı da otomatik olarak korunmamaktadır."
Mahkeme, yasanın orta düzeyde inceleme standardına tabi olduğunu belirterek, yasanın Anayasa’ya uygunluğunu onayladı. Buna göre, yasanın meşru bir devlet çıkarını koruduğu ve ifade özgürlüğüne orantılı bir kısıtlama getirdiği sonucuna vardı.
Sonuç ve Gelecek Yansımaları
Karar, özel mülkiyete girilerek yapılan kayıtların hukuki ve cezai sonuçlarını netleştirdi. Hayvan hakları ve toplum örgütleri, bu yasanın aktivist faaliyetlerini engellediğini savunmaya devam edecek. Öte yandan, eyaletler benzer yasaları genişleterek, mülkiyet haklarını koruma eğilimini sürdürecek.