EPA'nın Kimyasal Düzenlemeleri Zayıflatma Hamlesi: Bilimsel Değerlendirmeler Güvensiz mi?

ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) Yöneticisi Lee Zeldin’in imzasını taşıyan yeni bir direktif, ajansın IRIS (Integrated Risk Information System) programı tarafından yapılan kimyasal toksisite değerlendirmelerinin güvenilirliğini sorguluyor. Bu hamle, yüzlerce federal ve eyalet düzeyindeki kimyasal düzenlemenin zayıflatılmasına zemin hazırlıyor.

IRIS programı, 1985 yılında kurulan ve kimyasalların insan sağlığı üzerindeki etkilerini bilimsel olarak değerlendiren bir sistem olarak faaliyet gösteriyordu. Programın ürettiği 500’den fazla değerlendirme, içme suyundaki arsenik miktarı, boyalardaki kurşun oranı ve toprak kirliliği gibi standartların belirlenmesinde temel alınıyordu. Ancak EPA’nın son direktifiyle birlikte, bu değerlendirmelerin düzenlemelerde kullanılması sorgulanmaya başlandı.

EPA’nın İkinci Yöneticisi David Fotouhi’nin imzaladığı altı sayfalık iç yazışmada, IRIS programının toksisite bulgularının düzenleyici kararlar için geçerli olmadığı belirtilerek, ajansın tüm birimlerine bu değerlendirmeleri yeniden gözden geçirmeleri talimatı verildi. Ayrıca, gelecekteki düzenlemelerde IRIS verilerinin kullanılmaması tavsiye edildi. EPA’nın web sitesinde de programın toksisite bulgularının düzenleyici amaçlarla kullanılmaması gerektiğini belirten bir uyarı yer alacak.

Bu karar, çevre hukukçuları ve bilim insanları tarafından büyük bir gerileme olarak değerlendiriliyor. Robert Sussman, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Bu durum, kirlilik yapan şirketlere, hoşlanmadıkları düzenlemeleri reddetmek için yeni bir argüman sunuyor. Artık herhangi bir düzenlemeyi, IRIS verilerinin geçersiz olduğunu iddia ederek engelleyebilirler" dedi.

Fotouhi’nin direktifi, programın bilim insanlarının kimyasalların toksisitesini abarttığı yönündeki endüstri eleştirilerini yansıtıyor. Trump tarafından EPA’nın ikinci en yetkili ismi olarak atanmadan önce Fotouhi, toksik kirlilik suçlamalarıyla karşı karşıya kalan şirketleri temsil eden bir avukat olarak çalışmıştı.

EPA’nın basın ofisi ise yaptığı açıklamada, Fotouhi’nin etik kurallara uygun hareket ettiğini ve direktifin halk sağlığını riske atmayacağını belirtti. Açıklamada, "Bilim, Ajansın çalışmalarının merkezindedir ve bu memorandum da bunu açıkça teyit etmektedir" denildi. EPA, herhangi bir düzenleme değişikliğinin kamu katılımıyla gerçekleşmesi gerektiğini vurguladı.

IRIS programı, kimyasalların güvenli maruziyet seviyelerini belirleyen ve kanser gibi ciddi sağlık etkilerini de kapsayan değerlendirmeler yapıyordu. Ajans, programın tarafsızlığını uzun yıllar boyunca koruduğunu ve bilimsel çalışmalarını korumak için çeşitli adımlar attığını açıklamıştı.