ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Perşembe günü yaptığı açıklamada, eski ABD Başkanı Donald Trump tarafından uygulanan yeni gümrük vergilerinin hukuka aykırı olduğunu karara bağladı. Mahkeme, verginin temyiz süreci devam edene kadar yürürlükte kalmaya devam edeceğini bildirdi.
Neden Önemli?
Bu karar, Beyaz Saray'ın ticaret politikasına yönelik bir başka yasal yenilgi olarak kayda geçti. Mahkeme, Trump yönetimi tarafından uygulanan ve Yüksek Mahkeme tarafından Şubat ayında büyük ölçüde iptal edilen gümrük vergilerinin yerini alması amacıyla getirilen yeni vergileri hedef aldı.
Durum Tespiti
Trump, Şubat ayında Yüksek Mahkeme'nin çoğu gümrük vergisini iptal etmesinin ardından, 1974 Ticaret Yasası'nda yer alan ve daha önce hiç kullanılmamış olan 122. maddeye dayanarak, 24 Temmuz'da sona erecek şekilde tüm ithalatlara %10'luk genel bir vergi uygulamaya başladı.
Söz konusu yasa, başkanın "büyük ve ciddi" ödemeler dengesi açıklarını gidermek amacıyla geçici olarak %15'e kadar vergi uygulama yetkisini içeriyor.
Dava Süreci ve Tepkiler
Baharat şirketi ve oyuncak perakendecisi gibi küçük işletmeler tarafından açılan davada, Liberty Justice Center adlı hukuk grubu temsilcilik yaptı. Aynı grup, geçtiğimiz dönemde Yüksek Mahkeme'de gümrük vergilerine karşı başarılı bir mücadele yürütmüştü.
Mahkeme, 24 eyalet başsavcısından 23'ünün iddialarını reddederek, gümrük vergilerinden kaynaklanan zararların doğrudan olmadığına hükmetti.
Mahkemenin Gerekçesi
"Başkan, ödemeler dengesi açığını tanımlamak için alt hesaplar arasında seçim yapma yetkisine sahipse, her alt hesap dengeli olmadığı sürece başkan her zaman bir ödemeler dengesi açığı tanımlayabilir. Yasanın bu şekilde geniş yorumlanması, başkana Kongre'ye ait olan sınırsız gümrük vergisi uygulama yetkisi verir."
Geçmişe Bakış
Geçtiğimiz ay yapılan duruşmalarda, ödemeler dengesi açığının nasıl tanımlanacağı ve ülkenin böyle bir krizde olup olmadığı tartışıldı. Hükümet, cari hesap açığının — ABD'nin dünyaya ödediği miktarla aldığı miktar arasındaki farkın en geniş ölçüsü olan ticaret açığının da önemli bir parçası — Kongres'un kastettiği krizin modern karşılığı olduğunu savundu. Davacılar ise yasanın tasarlandığı para krizi türünün ABD'nin 1970'lerde altın standardından çıkmasından beri var olmadığını öne sürdü.
Gelecekte Neler Olabilir?
Tim Brightbill, Wiley Rein hukuk firmasının uluslararası ticaret uygulamaları başkanı, "Bu kararın yönetim tarafından mutlaka temyize götürüleceğini ve zaten yürürlükte olan 301. madde incelemelerinin bir 'Plan C' olarak devreye gireceğini" belirtti.
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, konuyla ilgili bir yorum talebine yanıt verilmedi.
Sonuç
Gümrük vergileri, Trump'ın ekonomik gündeminin merkezinde yer alıyor. Mahkemeler, Trump'ın vergileri uygulamak için kullandığı araçların hukuka aykırı olduğunu sürekli olarak belirtiyor.
Ancak bu vergiler Temmuz ayında sona erecek ve yönetim, Temmuz ayından önce yeni gümrük vergileri uygulamaya koymayı planladığını sinyallediği için, yönetimin mahkemede galip gelmesine gerek kalmayabilir.