Privaat kernenergie: een Amerikaanse uitzondering met risico’s
De Verenigde Staten hanteren een uniek model voor kernenergie: het is vrijwel volledig geprivatiseerd. Terwijl landen als China en Frankrijk kerncentrales onder directe overheidstoezicht houden, laten de VS de sector grotendeels over aan het bedrijfsleven. Dat brengt voordelen met zich mee, zoals efficiëntie en innovatie, maar ook serieuze nadelen: chronische onderbezetting, publieke subsidies voor private winst en vooral veiligheidsrisico’s.
Nieuwe startups mijden cruciale veiligheidsorganisatie
Uit onderzoek van E&E News, onderdeel van Politico, blijkt dat een groeiend aantal kernenergie-startups de Institute of Nuclear Power Operations (INPO) links laat liggen. Deze non-profitorganisatie, opgericht na de kernramp bij Three Mile Island in 1979, fungeert als een onafhankelijke veiligheidswaakhond. De INPO voert inspecties uit, deelt operationele richtlijnen en traint personeel – maar lidmaatschap is vrijwillig.
Tot nu toe hebben alle kernenergiebedrijven zich aangesloten bij de INPO. Tot voor kort. Van de negen nieuwe startups die de afgelopen jaren zijn ontstaan, vaak gerelateerd aan de vraag naar energie voor datacenters, heeft slechts één bedrijf zich aangemeld. Voorbeelden van deze startups zijn Aalo Atomics (gespecialiseerd in massaproductie van kernreactoren) en Antares Nuclear (microreactoren).
Winst gaat voor veiligheid
De reden voor deze afzijdigheid is simpel: winst. Scott Morris, kernenergieconsultant en voormalig medewerker van de Amerikaanse nucleaire toezichthouder NRC, legt uit: "Deze bedrijven zijn op zoek naar winst. Alles wat niet direct bijdraagt aan hun bottom line, wordt in twijfel getrokken."
De keuze om de INPO te mijden is extra zorgwekkend in het licht van recente regelverzwakkingen onder president Trump. De NRC heeft delen van haar toezichthoudende taken gedelegeerd aan de INPO, waardoor bepaalde operationele voorschriften voor kernenergiebedrijven optioneel zijn geworden.
"De NRC en INPO vullen elkaar aan, maar zijn niet hetzelfde. De NRC blijft verantwoordelijk voor de kernveiligheid, terwijl de INPO zich richt op operationele richtlijnen en trainingen."
— Scott Morris, kernenergieconsultant
Regelverzwakking vergroot risico’s
De delegatie van taken aan de INPO betekent dat kernenergiebedrijven minder strikt worden gecontroleerd. Morris waarschuwt: "Dit kan leiden tot een situatie waarin bedrijven minder aandacht besteden aan veiligheidsprotocollen, omdat ze niet direct worden afgerekend op naleving."
De combinatie van privatisering, regelverzwakking en afzijdigheid van veiligheidsorganisaties roept vragen op over de toekomstige veiligheid van kernenergie in de VS. Experts maken zich zorgen dat de sector te veel gericht is op snelle groei en winstmaximalisatie, ten koste van veiligheid.
Meer over kernenergie
- Een vrachtwagenchauffeur ontving onlangs $20.000 voor het vervoer van een enorme hoeveelheid nucleair afval.
- De vraag naar kernenergie stijgt door de groei van datacenters, die enorme hoeveelheden energie verbruiken.
- Critici waarschuwen dat de sector te weinig aandacht besteedt aan de risico’s van nieuwe technologieën.