Trump lanceert spaarplan voor pensioen: een oplossing of een misplaatst initiatief?

Trump wil Amerikanen helpen sparen, maar is het plan wel effectief?

President Donald Trump en het Congres zetten zich in om Amerikanen te stimuleren meer te sparen voor hun pensioen. Hoewel sparen op individueel niveau essentieel is voor financiële zekerheid en een betere oude dag, en op macro-economisch niveau bijdraagt aan investeringen, loonstijgingen en economische groei, blijft de vraag of de voorgestelde maatregelen wel de juiste zijn.

Wat ontbreekt er in het plan van Trump?

Volgens economen en beleidsexperts richt het plan van Trump zich op de verkeerde problemen. In plaats van de structurele barrières aan te pakken die sparen ontmoedigen, zoals het Sociale Zekerheidsstelsel en de belastingcode die dubbel belast, wordt er vooral aandacht besteed aan symbolische oplossingen.

Trump heeft onlangs een executieve order ondertekend om het portaal TrumpIRA.gov te lanceren. Dit platform moet werknemers zonder een werkgeverssponsor voor pensioenplannen de mogelijkheid bieden om particuliere spaarrekeningen te openen. Daarnaast kunnen sommige werknemers een federale spaarpremie tot $1.000 per jaar ontvangen.

De plannen zijn nog vaag, maar een idee van de aanpak is te vinden in een bipartisane wetsvoorstel dat momenteel in het Congres ligt: de Retirement Savings for Americans Act. Dit voorstel stelt voor om werknemers met een inkomen onder het nationale mediaaninkomen automatisch in te schrijven in nieuwe pensioenrekeningen en overheidssubsidies te verstrekken.

Kosten en effectiviteit onder de loep

Volgens onderzoek van de RAND Corporation zouden ongeveer 63 miljoen werknemers in aanmerking komen voor deze rekeningen, en 42 miljoen voor de spaarpremie. Hoewel de steun voor dit idee groeit, zijn er ook kritische kanttekeningen te plaatsen.

De federale spaarpremie is niet nieuw. Deze werd al in 2022 geïntroduceerd door de SECURE 2.0 Act onder voormalig president Joe Biden. Trump’s uitvoerende order versnelt alleen de implementatie en vergroot de zichtbaarheid. Toch zijn de kosten hoog. Volgens Romina Bocca van het Cato Institute zou de uitbreiding van deze premie, zoals voorgesteld in het bipartisane wetsvoorstel, de federale overheid tussen 2027 en 2032 ongeveer $9,3 miljard kosten. Als de criteria worden verruimd en werknemers zonder bestaande pensioenrekeningen automatisch worden ingeschreven, kunnen de kosten oplopen tot $285 miljard in het eerste decennium alleen.

Dit is een aanzienlijke financiële last voor een overheid die al kampt met een Sociale Zekerheidssysteem met een tekort van ongeveer $28 biljoen op lange termijn.

De diepere problemen: waarom werkt het niet?

Het grootste probleem met het plan is echter niet de kosten, maar de verkeerde aannames. Decennialang economisch onderzoek toont aan dat huishoudens met een laag inkomen niet niet sparen omdat ze geen toegang hebben tot spaaropties, maar omdat ze simpelweg niet genoeg geld overhouden na essentiële uitgaven zoals huur, voedsel en gezondheidszorg.

Een automatische inschrijving en een spaarpremie helpen alleen als mensen daadwerkelijk geld kunnen sparen. Voor veel laagbetaalde werknemers is sparen geen kwestie van keuze, maar van onmogelijkheid. Zonder structurele veranderingen in lonen, huurprijzen en levenskosten zal een spaarpremie weinig effect hebben.

«Een samenleving die niet spaart, consumeert haar toekomst langzaam op. Maar als de overheid alleen symbolische oplossingen biedt zonder de onderliggende problemen aan te pakken, blijft de kern van het probleem bestaan.»

Conclusie: een symbolische oplossing met beperkte impact

Hoewel het initiatief van Trump en het Congres goed bedoeld is, lijkt het vooral een symbolische zet zonder de structurele barrières aan te pakken die sparen ontmoedigen. Experts benadrukken dat zonder ingrijpende hervormingen in het belastingstelsel, het Sociale Zekerheidsstelsel en de economische ongelijkheid, dergelijke maatregelen weinig zullen bijdragen aan een duurzame oplossing voor pensioenproblemen.

In plaats van nieuwe spaarpremies en portalen te introduceren, zou de focus moeten liggen op het verlagen van levenskosten, het verhogen van lonen en het vereenvoudigen van het belastingstelsel om sparen daadwerkelijk toegankelijk en haalbaar te maken voor alle Amerikanen.