Yanlış Kaynakça: Mahkemeleri Nasıl Aldattı ve 'Hassas Yerlere' Silah Yasağını Meşrulaştırdı?

Amerika Birleşik Devletleri'nde silah hakları konusunda verilen kararlarda sıkça başvurulan 'hassas yerler' (sensitive places) kavramı, tarihsel dayanaklarıyla tartışma konusu olmaya devam ediyor. New York State Rifle & Pistol Association v. Bruen davasında verilen kararla birlikte, İkinci Ek Madde'nin koruduğu alanlar genişletilirken, eyaletlerin silah yasaklarını meşrulaştırmak için başvurduğu tarihsel argümanlar da sorgulanmaya başladı.

Texas A&M Üniversitesi Hukuk ve Sivil Yönetim Dergisi'nde yayınlanan yeni bir makale, bu süreçte yaşanan bir hukuki yanlışı mercek altına alıyor. Makaleye göre, 'Antonyuk v. James' davasında New York'un 'hassas yerlere' silah taşımayı yasaklayan düzenlemesi, temelde yanlış bir kaynağa dayandırılarak onaylandı.

Yanlış Kaynakça, Yanlış Karar

Antonyuk davasında, New York'un silah yasağının tarihsel temellerini oluşturmak için kullanılan argümanlar, aslında Kuzey Carolina'nın 1792 yılında yayınlanan bir hukuk derlemesine dayanıyordu. François-Xavier Martin tarafından derlenen 'A Collection of the Statutes of the Parliament of England in Force in the State of North-Carolina' adlı eser, 1328 tarihli Northampton Yasası'nı da içeriyordu. Bruen kararında da belirtildiği gibi, bu yasa İkinci Ek Madde'nin kabul edildiği 1791 yılında çok az ilişkiye sahipti ve sadece başkalarını korkutmak amacıyla silah taşımayı suç olarak tanımlıyordu.

Ancak Antonyuk davasında, Kuzey Carolina'nın gerçek yasaları araştırılmadı. Oysa Kuzey Carolina, 1741 yılında köle olmayanların 'saldırgan bir şekilde' silah taşımasını suç olarak tanımlayan bir yasa çıkarmıştı. Aynı yasa, 1791 yılında onaylanarak en az 1855 yılına kadar yürürlükte kaldı. Buna göre, silah taşımak ancak saldırgan bir niyetle yapıldığında suç sayılıyordu. Kölelerin ise silah taşıması zaten yasaktı.

Makale, Kuzey Carolina'nın yasal tarihine dair yerleşik içtihatların da göz ardı edildiğine dikkat çekiyor. State v. Huntly davasında, silah taşımayı korkutma amacıyla yapmanın suç olduğunu kabul eden mahkeme, 'silah taşımak tek başına suç değildir' şeklinde bir yorum yaptı. Bu yorum, 2024 yılına kadar tekrarlandı.

Mahkemeler Yanlış Bilgiye Dayanıyor

Antonyuk davasında, Martin'in derlediği eser, Kuzey Carolina'nın resmi yasası gibi gösterilerek kullanıldı. Bu durum, en yüksek düzeydeki yargıçları bile etkiledi. Bruen kararına karşı çıkan Yargıç Breyer, North Carolina'nın Northampton Yasası'na benzer bir dilde yasa çıkardığını iddia ederken, Martin'in derlemesine atıfta bulundu. Oysa bu derleme, resmi bir yasa değil, özel bir yayın olarak kalmıştı.

Uzmanlar, bu yanlışlığın sadece Antonyuk davasıyla sınırlı olmadığını vurguluyor. Mahkemelerin, tarihsel argümanları değerlendirirken resmi yasalara değil, özel yayınlara dayanması, gelecekte benzer hukuki tartışmaların yaşanmasına neden olabilir. Makale, yargı sisteminin bu tür hatalardan arındırılması için daha titiz araştırmalar yapılması gerektiğini savunuyor.