Kan Markwayne Mullin FEMA redden na jarenlange verwaarlozing?

De Federal Emergency Management Agency (FEMA), de Amerikaanse noodhulpdienst, verkeerde tijdens de eerste jaren van de Trump-administratie in een diepe crisis. Elon Musk’s zuivering van de federale ambtenarij was slechts één van de klappen die de dienst te verwerken kreeg. Voormalig minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem bevroor bijna alle uitgaven voor rampenbestrijding en -herstel, waardoor de kernfuncties van FEMA volledig lamgelegd werden.

De gevolgen waren desastreus: miljarden dollars aan noodhulp voor getroffen gemeenschappen werden jarenlang opgeschort. Rampenbestrijding tijdens catastrofale gebeurtenissen, zoals de overstromingen op 4 juli in Centraal-Texas, liep ernstige vertraging op. Ook de voorbereidingen op toekomstige rampen kwamen vrijwel stil te liggen. Daarnaast werden veel hulpverzoeken, met name uit staten met een Democratische gouverneur, vertraagd of zelfs geweigerd.

Uit gelekte memo’s van het Department of Homeland Security (DHS) bleek eerder dit jaar dat de dienst van plan was om het aantal FEMA-medewerkers in het veld met ongeveer de helft te verminderen. FEMA is een van de organisaties onder het DHS.

De recente ontslaggolf van Noem, die volgde op controverse over haar aanpak van migratie, onjuiste declaraties en beschuldigingen van leugens tegenover het Congres, wekte hoop op herstel binnen FEMA. Haar opvolger, voormalig senator Markwayne Mullin, heeft beloofd de uitgavenbevriezing op te heffen en noemde deze ‘micromanagement’. Mullin heeft ook toegezegd een permanente directeur aan te stellen – iets wat Noem nooit deed. Volgens anonieme FEMA-medewerkers heeft hij al veel van Noems topfunctionarissen ontslagen.

Toch twijfelen deskundigen en FEMA-medewerkers eraan of Mullin de dienst snel kan herstellen tot het niveau van voor Noems aanstelling. Ook is onduidelijk of dat überhaupt zijn doel is. Daarnaast maken ze zich zorgen over de paraatheid van het personeel voor het komende orkaanseizoen. De moreel binnen de organisatie blijft laag en cruciale functies staan nog steeds stil.

‘Het voelt alsof we collectief wachten tot de volgende klap komt,’ aldus een regionale FEMA-medewerker die anoniem bleef uit angst voor represailles.

Ondanks Mullins beloften zijn er nog weinig concrete veranderingen zichtbaar. Volgens bronnen bij Grist zijn sommige noodhulpbetalingen aan steden en staten weer vrijgegeven, maar veel uitgaven vereisen nog steeds goedkeuring van Karen Evans, de door Noem aangestelde interim-directeur. Evans blijft aan tot Mullins voorgestelde opvolger door de Senaat is goedgekeurd.

Ook belangrijke programma’s voor de voorbereiding op toekomstige rampen liggen nog stil. FEMA heeft al bijna een jaar geen nieuwe financiële middelen toegekend voor een grootschalig programma gericht op infrastructuurversterking. Pas vorige maand trok de dienst een plan in om een ander veerkrachtprogramma af te schaffen, na een rechterlijke uitspraak. Essentiële maatregelen zoals het National Flood Insurance Program, dat subsidieverzekeringen biedt aan ongeveer 5 miljoen huishoudens, zijn ondermijnd. Dit programma beloont steden die proactief werken aan overstromingspreventie met kortingen op verzekeringspremies. Het contract met het bedrijf dat dit systeem beheert, is echter enkele weken geleden verlopen.